Een concurrent voor Judit Polgar

N a de London Classic, eind vorig jaar, vroeg Nigel Short aan de organisator Malcolm Pein of hij de volgende keer een ander baantje kon krijgen. Short had iets beter gespeeld dan in in de twee voorafgaande jaren, toen hij op de laatste plaats was geëindigd, maar het dagelijks gevecht met wat hij de ‘2800 club’ noemt, wilde hij niet meer aangaan. Pein huurde hem graag in als commentator voor het toernooi van december 2012, want Short kan vaak grappig uit de hoek komen.

„Het leven leert ons allen onze beperkingen”, schreef Short in het laatste nummer van New in Chess, mijmerend over het verval van krachten dat met de jaren komt. Het was uit de context duidelijk dat hij niet alleen op zichzelf doelde, maar ook op Jan Timman, alsof hij nog steeds een appeltje met hem te schillen heeft sinds hij in 1993 een kandidatenmatch van hem won.

Waarom eigenlijk? Short mocht na die overwinning op Timman tegen Kasparov spelen om het wereldkampioenschap en om veel geld. Je hebt toch alleen een appeltje te schillen met mensen van wie je verloren hebt, niet als je hebt gewonnen? Ik denk dat Short het niet goed kon verdragen dat Timman voor, tijdens en na zijn verloren match uitstraalde dat hij zichzelf toch de beste schaker vond.

Shorts sollicitatie naar het nederige baantje van commentator betekende allerminst dat hij zijn schaakcarrière had opgegeven. In New in Chess wees hij er op dat hij dit jaar vier toernooien had gewonnen. En op het moment dat het blad in de bus viel, was hij bezig om het Gibraltar Open te winnen, misschien wel het sterkste open toernooi dat er tegenwoordig is.

Short eindigde in Gibraltar gelijk met de wereldkampioen van de vrouwen Hou Yifan en versloeg haar in een tiebreak van twee vluggertjes.

Het was de oude reus (46 nog maar) van harte gegund, maar eigenlijk had iedereen op Gibraltar nog liever gewild dat Hou Yifan het toernooi had gewonnen. Ze is 17 jaar en in rating was ze nummer 25 van het toernooi. Ze versloeg in lichtvoetige stijl gerenommeerde topspelers als Zoltan Almasi, Le Quang Liem en Alexei Shirov, maar pikant was vooral haar overwinning op Judit Polgar. Het was of in die partij een wisseling van de wacht werd aangekondigd. Judit Polgar is de beste vrouwelijke schaakster uit de geschiedenis. Misschien blijft ze dat tot het eind der tijden, maar er is nu een concurrent.

Kijk eens naar het diagram bij de partij die ik de mooiste van het Gibraltar Open vind. Lijkt het niet alsof zwart net lang gerokeerd heeft, terwijl hij op de vierde zet ook al kort rokeerde? Ik heb in de schaakwereld kordate wedstrijdleiders gekend voor wie een blik op de stelling genoeg zou zijn om hard in te grijpen, de klokken stil te zetten en de partij ongeldig te verklaren, maar dat gebeurde hier gelukkig niet.

Artur Jussupow - Alexei Shirov, Gibraltar Open 2012

1. d4 Pf6 2. Pf3 g6 3. Lg5 Lg7 4. Pbd2 0-0 5. c3 d5 6. e3 Pbd7 7. Ld3 Een kalme opzet, maar de strijd zal snel wild worden. 7...Te8 8. 0-0 e5 9. e4 exd4 10. cxd4 dxe4 11. Pxe4 h6 12. Db3 Nemen op f6 levert wit niets op en na 12. Lh4 Txe4 13. Lxe4 g5 zou hij materiaal verliezen. Hij moet dus wel scherp spelen. 12...Te7 Na 12...hxg5 13. Pexg5, eventueel gevolgd door Lxg6, staat wit goed. 13. Pe5 Over deze zet dacht Jussupow een uur en twaalf minuten na, misschien een record bij een bedenktijd van twee uur voor de eerste veertig zetten. 13...hxg5 Nu moest deze gevaarlijke vijand geëlimineerd worden, want 13...Pxe5 14. Pxf6+ is gunstig voor wit. 14. Pxf7 Pc5 Een fraaie, maar ook noodzakelijke verdedigingszet. 15. Pxf6+ Zowel 15. dxc5 Txf7 16. Pxg5 Dd5 als 15. Pxc5 Txf7 16. Lc4 Df8 zou tot een onduidelijke, ongeveer gelijke stelling leiden. 15...Lxf6 16. dxc5 Txf7 17. Lxg6 Df8 18. f4 Nieuwe aanvallers melden zich. Eerst de pion en straks de toren. 18...g4 19. f5 Ld7 20. Tf4 Het is begrijpelijk dat wit zich niet door de materialistische variant 20. Lxf7+ Dxf7 21. Dxb7 van zijn aanvalsplannen laat afleiden, maar toch kwam dat zeker in aanmerking. 20...Lc6 21. Kh1 Ook hier zou het terugwinnen van materiaal met 21. Lxf7+ Dxf7 22. Txg4+ niet slecht zijn. 21...Td8 22. Txg4 Ld5 23. Dh3 Tg7 24. Lh7+ Kf7 25. Lg6+ Ke7 Shirov had het lang benauwd gehad, maar hier had hij al genoeg vertrouwen in zijn positie om remise door zetherhaling uit de weg te gaan. 26. Da3 Kd7 27. Td1 Kc8 28. Dxa7 c6

Zie Diagram linksonder.

Het lijkt of zwart twee keer gerokeerd heeft, de korte rokade op de vierde zet en later de lange. Zijn koning is nu volkomen veilig. 29. Da8+ Kc7 30. Da5+ Kb8 31. Ta4 Le5 Wit heeft vier pionnen voor een loper, maar toch is het duidelijk dat zwart beter staat. Hij heeft de koningsaanval overgenomen. 32. h3 Kc8 33. Te1 Met 33. Kg1 had wit nog tegenstand kunnen bieden. 33...Lxg2+ Nu is het uit. 34. Kxg2 Na 34. Kg1 is 34...Le4 de mooiste en beste zet, met de bedoeling 35. Taxe4 Dxf5. 34...Dxf5 35. Tg4 Txg6 36. Db4 Td4 Wit gaf op.

    • Hans Ree