Economen van DNB: loonmatiging voor

Willem Heeringa, afdelingshoofd Reëel-economisch Beleid van De Nederlandsche Bank

‘Of er een nullijn moet komen, is een zaak van werkgevers en vakbonden. Wij zeggen alleen: wees terughoudend met loonstijgingen. Nederland moet zichzelf niet uit de markt prijzen. Wij exporteren meer dan 50 procent van alles wat we produceren. Als je kijkt naar onze concurrentiekracht, dan bevinden we ons slechts in de middenmoot van Europa. Sinds de start van de Economische en Monetaire Unie (EMU) in 1999 hebben Duitsland, Oostenrijk, Finland en Frankrijk aan concurrentiekracht gewonnen ten opzichte van ons.

„Sommige economen pleiten voor een loongolf in Duitsland en Nederland. Alleen zo kunnen volgens hen de economieën van Europa naar elkaar toegroeien. De verschillen zijn nu groot: Zuid-Europa is niet concurrerend, Noord-Europa juist wel. Een loongolf in Noord-Europa is daar echter niet de oplossing voor.

„De problemen in Zuid-Europa zijn ontstaan doordat de lonen daar sinds de start van de EMU veel harder stegen dan de arbeidsproductiviteit, waardoor hun concurrentiepositie sterk verslechterde. De lonen hier fors laten stijgen, is vragen om dezelfde problemen. Ik vind het heel raar om tegen de best presterende studenten in een klas te zeggen dat ze minder moeten presteren, om de slechtst presterende kinderen bij de klas te betrekken. Dan presteer je uiteindelijk als school slechter. Duitsland en Nederland nu minder concurrerend maken, maakt heel Europa minder concurrerend. Juist de Duitse exportsector was de locomotief van Europa. Het is een risico voor heel Europa om die locomotief minder goed te laten draaien.

„Bovendien concurreren Zuid-Europese landen in de eerste plaats op een wereldmarkt en niet specifiek met Noord-Europa. De probleemlanden kunnen hun concurrentiepositie versterken zonder dat Nederland en Duitsland aan kracht inboeten. Kijk naar Ierland. Daar zijn de lonen in absolute zin verlaagd. Dat is ontzettend pijnlijk geweest. Maar daardoor heeft Ierland nu wel zijn concurrentiepositie hersteld en kan het weer gaan groeien. Dus het kan wel. Europese economieën kunnen naar elkaar toe groeien zonder dat de best presterende landen hun concurrentiepositie bewust verzwakken.

„Overigens ben ik het met het CPB eens dat loonmatiging nauwelijks effect heeft op de overheidsfinanciën. De positieve en negatieve effecten heffen elkaar goeddeels op.”

    • Willem Heeringa