Economen van CPB: loonmatiging tegen

Wim Suyker, programmaleider overheidsfinanciën van het Centraal Planbureau

‘De nullijn is niet goed voor de overheidsfinanciën, daar ben ik heel stellig in. Dat hebben we al herhaaldelijk berekend, ook in het verleden. Het tekort op de begroting verandert door algehele loonmatiging nauwelijks. Een nullijn betekent dat de uitgaven van de Rijksoverheid dalen, dat is waar. Maar de inkomsten van de overheid dalen ook. De loonbelasting stijgt minder dan anders, net als de btw-inkomsten. Doordat de salarissen niet stijgen, consumeren mensen minder.

„Het Centraal Planbureau heeft lang gepleit voor loonmatiging. Zij maakt onze exportproducten relatief goedkoop vergeleken met andere landen. Daardoor stijgt de export, de werkgelegenheid en de welvaart. Maar nu is de situatie anders. Door de eurocrisis is een nullijn geen goed idee. Zo’n nullijn maakt het Zuid-Europa nóg moeilijker weer concurrerend te worden op de wereldmarkt. Onze exportproducten worden dan immers nog goedkoper. In Zuid-Europese landen moeten de lonen omlaag, willen hun exportproducten aantrekkelijk worden. Maar dat wordt moeilijk als wij tegelijkertijd de lonen ook laag houden. Aangezien Europa vooral onderling handelt, concurreert Zuid-Europa vooral met ons.

„Een van de lessen van de eurocrisis is juist dat grote verschillen in concurrentiekracht tussen Europese economieën tot grote problemen en onrust op de financiële markten kunnen leiden. Precies daarom houdt de Europese Commissie sinds kort toezicht op dit soort onevenwichtigheden. Ook landen die het te goed doen, kunnen door de Commissie op de vingers getikt worden.

„Het is gewenst dat betalingsbalansen naar elkaar toe kruipen, dat Noord-Europa meer importeert en Zuid-Europa meer exporteert. Een relatief sterke stijging van de arbeidskosten in Noord-Europa is daarbij essentieel. Het is waar: als Duitsland de lonen laat stijgen, dan verzwakt dat de concurrentiekracht van Duitsland. Het land zal minder exporteren, de rest van Europa juist meer. De gemiddelde concurrentiepositie van Europa blijft dan ongeveer gelijk. Maar de economische groei wordt beter gespreid.

„Nederland kan zich hier allemaal niks van aantrekken en zich gedragen als free rider. Als Duitsland de lonen wel laat stijgen en Nederland niet, dan verbetert dat direct onze concurrentiepositie.”

    • Wim Suyker