Bergkamp en Jonk zijn in levensgevaar

DAVID: Jij was van de week bij Ajax. Zie jij het als een mislukte staat, à la Somalië?

SIMON: Hmmmm. Zo erg is het denk ik niet. Ook al spelen voetballers als Özbiliz en Anita in het eerste, de club is toch niet helemaal vernietigd.

DAVID: Of is het eerder Iran na de Khomeini-revolutie? Een instabiel regime van krankzinnige mullahs?

SIMON: O, nee. Iran is stabieler dan Ajax. Ajax lijkt meer op Irak: een getraumatiseerd volk, maar het ergste geweld is misschien voorbij, en het bezit veel natuurlijke rijkdommen. Maar Ajax doet mij toch nog vooral denken aan de Russische Revolutie. Deze postrevolutionaire fase bij Ajax lijkt sterk op de Sovjet-Unie in 1921.

DAVID: Je bedoelt: de revolutie en burgeroorlog zijn voorbij, en iedereen kijkt uit naar vrede en goed eten?

SIMON: Ik bedoel: de geheime politie heeft een smaak voor bloedvergieten ontwikkeld, Trotski wil de permanente revolutie en Stalin gaat straks iedereen zuiveren.

DAVID: Maar de zuiveringen bij Ajax zijn nu toch juist afgelopen?

SIMON: Denk je?

DAVID: Cruijff is nu de onbetwiste leider. Helaas zullen een paar contrarevolutionaire volksvijanden als Danny Blind en Edgar Davids tegen de muur moeten. Maar verder breekt nu het tijdperk van universele vrede en rechtvaardigheid in de Arena aan.

SIMON: Volgens mij begint het bloedvergieten nu pas echt.

DAVID: Hoezo?

SIMON: Wat leert de geschiedenis ons over de nasleep van revolutionaire burgertwisten?

DAVID: Even nadenken, hoor. Na de apartheid had Zuid-Afrika toch die mooie Waarheids- en Verzoeningscommissie? Dat werkte goed.

SIMON: Zie jij Cruijff als een type Mandela?

DAVID: Vroeger dacht ik dat wel.

SIMON: Ik zie Cruijff niet echt als een man van de verzoening. Waarheid, misschien. Verzoening, nee.

DAVID: Postcommunistisch Oost-Europa is ook vrij vreedzaam. Lech Walesa bezoekt nu zelfs de oud-communistische president Jaruzelski in het ziekenhuis! Of Ajax kan Spanje na Franco als voorbeeld nemen: gewoon doen alsof er niets is gebeurd. Amnesie – helemaal geen slechte strategie.

SIMON: Cruijff zal die amnesie van dichtbij hebben gevolgd. Toen Franco overleed, voetbalde hij bij Barcelona.

DAVID: Suggereer jij een causaal verband?

SIMON: Maar Cruijff is geen man om te zeggen: ‘Maakt niet uit aan welke kant je in de burgeroorlog stond, we zijn nu allemaal vrienden’. Nee, we moeten aan de meest bloedige revoluties denken. Ooit van Robespierre gehoord?

DAVID: Bij Ajax is niemand onthoofd.

SIMON: Nog niet.

DAVID: Kom op, man. De nieuwe machtshebbers, mannen als Dennis Bergkamp en Wim Jonk, zijn veilig. Zij zijn helden van de revolutie, trouw aan Cruijff.

SIMON: Bergkamp en Jonk zijn in levensgevaar. Luister: ik woon op twee kilometer van de guillotine in Parijs. Ik weet precies hoe revoluties hun eigen kinderen eten.

DAVID: Cruijff is toch geen Robespierre?

SIMON: Dat is wel zijn essentie. In april wordt hij 65. Op die leeftijd wordt iedereen zijn eigen essentie. De essentie van Cruijff is revolutionair. Zijn ideologie is het ‘conflictmodel’. Ken je één voorbeeld uit zijn leven dat hij jarenlang tevreden was met de beslissingen van een ander?

DAVID: Maar hij gaat toch niet zijn eigen handlangers onthoofden? Dennis en Jonk zijn zijn mensen.

SIMON: Het is als de fabel van de schorpioen die de kikker doodsteekt: hij kan het niet helpen. Dat is zijn natuur.

DAVID: Wat moeten zijn mederevolutionairen dan doen?

SIMON: Als dit Rusland in 1921 is, kunnen ze maar één ding doen: wegwezen! Neem alleen mee wat je zelf dragen kunt!

DAVID: Dennis kan asiel aanvragen bij Arsenal. Maar Jonk zou naar Sheffield moeten.

SIMON: Slechts één man heeft dit allemaal voorzien.

DAVID: Wie, jij?

SIMON: Marco van Basten. Hij kent de geschiedenis. Hij weet precies wat de veiligste plek is tijdens een revolutie: een kleine stad in Friesland.

DAVID: Ja, de revolutie zal Heerenveen nooit bereiken.

SIMON: Laten we hopen van niet.

Simon kuper david winner

    • Simon Kuper
    • David Winner