'Amerikaanse onvrede speelt president Obama in de kaart'

De Tea Party heeft de Republikeinen zó ver naar rechts geduwd, dat ze bij de verkiezingen in november niet meer terug kunnen naar het centrum, zegt Gary Weaver.

Onvrede werkt doorgaans tegen een leider die herkozen wil worden. Maar in de Verenigde Staten zal Obama juist profiteren van het ongenoegen onder progressieve én conservatieve Amerikanen. Dat voorspelt Gary Weaver, professor internationale betrekkingen aan de American University in Washington.

Weaver, grijs haar en grijs baardje, gaf deze week een paar lezingen in Nederland, onder meer over Occupy Wall Street en de Tea Party. Twee helften van dezelfde walnoot, zegt hij over de protestbewegingen. Natuurlijk, Occupy is een jonge, multiculturele club, terwijl de Tea Party vooral conservatieve oudere blanken trekt. Maar de overeenkomsten zijn groot.

De twee groepen kwamen voort uit de financiële crisis en hebben geen officiële leiders. Zo blijven ze ongrijpbaar voor de gevestigde partijen, terwijl Occupy en de Tea Party met hun luide protest wel invloed hebben op de koers van de Democraten, respectievelijk de Republikeinen.

U denkt dat Obama baat heeft bij de Tea Party. Waarom?

„De Tea Party heeft de Republikeinse partij zo ver naar rechts geduwd, dat ze bijna van het klif stort. Om de voorverkiezingen te winnen moeten de Republikeinen wel mee in de christelijke opvattingen van de Tea Party en hun verzet tegen belastingen. Straks bij de landelijke verkiezingen kunnen ze niet terug naar het midden, waar de stemmen liggen.”

Ondanks die invloed zegt u dat de Tea Party op uitsterven staat.

„Ja. Ze willen pertinent geen hogere belastingen voor de rijken, terwijl de meeste Amerikanen daar voor zijn. De Occupy-beweging sluit veel beter aan bij het gevoel in de samenleving.”

Obama zoekt geen toenadering tot Occupy. Waarom niet?

„Het is niet nodig. Ze zingen zijn lied, zonder dat hij zich hoeft te binden. Occupy heeft Amerikanen in korte tijd bewust gemaakt van de grote ongelijkheid in de samenleving. Iets wat Obama niet lukte.”

De desillusie met Obama is groot.

„Dat klopt, maar aanhangers van Occupy en andere progressieve Amerikanen kunnen nergens anders heen. Obama kijkt intussen rustig toe hoe de Republikeinen zichzelf steeds verder in een hoek drijven.”

    • Ykje Vriesinga