Voor de camera is recht amusement

Het Juridisch Loket werkt mee aan tv-programma’s waar ruzies en miskopen worden uitgevent. Voor een fles wijn en wat publiciteit, biedt het de nodige expertise.

Nederland, Nijkerk, 28-11-2011 Opnames van het tv programma 'Recht in de regio' van de NCRV met Mr. Visser (de rijdende rechter) en medewerkers van het Juridisch Loket. Voor standplaats Juridisch Loket, over recht als entertainment. Een medewerkster van het Juridisch Loket helpt een klant en wordt gevolgd door een cameraploeg. foto: Bram Budel Bram Budel

In televisieprogramma’s als Kassa en Recht in de regio is recht amusement. Mensen zetten hun miskopen en ruzies voor de camera uiteen, de redactie helpt hen op te komen voor hun rechten. Programma’s als deze gebruiken de expertise van het Juridisch Loket, dat in ruil de nodige publiciteit scoort. De naamsbekendheid van het Juridisch Loket (54 procent) blijft nog altijd achter bij die van voorganger Bureau voor Rechtshulp (86 procent), dat al zes jaar niet meer bestaat. Tweemaal een blik achter de schermen.

In een kleine huiskamer, volgestouwd met opnameapparatuur, staat een trouwjurk op een paspop. Niet de jurk waarin de bruid, inmiddels moeder, oorspronkelijk wilde trouwen. Die liet na bestelling zolang op zich wachten dat ze deze maar heeft gekocht. Nu wil ze de aanbetaling voor de eerste jurk terug. Dat geld is toegezegd, maar nog steeds niet overgemaakt. Terwijl de regisseur van Kassa buiten beeld de baby voedt, vertelt jurist Irene Vuijk voor de camera dat ze het „een heel vreemd verhaal” vindt.

Vuijk is al eens eerder in ‘de Belbus’ verschenen, een item van het VARA-programma Kassa waarin de redactie ergens in Nederland iemand helpt zijn recht te halen. Vuijk heeft een drukke kantoorbaan op het Juridisch Loket in Den Haag. De opnamen, dit keer in Zeeland, zijn een dagje uit. Ze krijgt er van de VARA een fles wijn voor.

Bij de bruidswinkel, waar het tv-team even later volgens afspraak neerstrijkt, verloopt niet alles volgens plan. De eigenaresse is plots „verhinderd”, zeggen twee verkoopsters. Ze bieden de televisieploeg vriendelijk koffie aan, maar zetten dan de hakken in het zand. De camera mag niet aan. „Ik snap eigenlijk het probleem niet”, zegt een van de verkoopsters. „Door omstandigheden is de jurk wat later geleverd, maar op tijd voor de bruiloft. Wij zijn niet in gebreke gebleven.”

„Wij hebben het idee dat mevrouw in haar recht staat”, zegt de regisseur.

„Nee, niet”, zegt de verkoopster.

„Bent u ook jurist?”, vraagt Irene Vuijk fijntjes. „De jurk was er na vijf maanden nog steeds niet. Dan mag je annuleren zonder dat het tot kosten leidt. Artikel 6 van jullie algemene voorwaarden.”

„We hebben beloofd dat de jurk er op tijd zou zijn en hij was er.”

„Er is niet op tijd geleverd.”

„Ruim op tijd.”

Dan gaat de winkeltelefoon. Het is de eigenaresse. Ze wil Vuijk spreken en biedt een compromis aan: bruid krijgt geld, geen verkoopsters in beeld. Staand voor de Belbus, met een kerk op de achtergrond, vat Irene Vuijk in dialoog met de bruid de zaak samen. Een week later heeft die haar aanbetaling van 500 euro terug.

Een boerderijrestaurant, even buiten Nijkerk, stroomt langzaam vol. Er zijn opnames voor het programma Recht in de regio, een samenwerking van de NCRV, een productiebedrijf, ‘rijdende rechter’ Frank Visser en het Juridisch Loket. Wie naar binnen gaat, geeft automatisch toestemming te worden gefilmd, zegt een briefje op de glazen deur.

Mensen kunnen spontaan langskomen of zich vooraf aanmelden. Allen krijgen advies, sommigen komen op televisie. In een apart zaaltje zit mr. Frank Visser aan een witte tafel, omringd door toeschouwers. Het programma was zijn idee. Hij wilde dichter naar de mensen toe, zei hij eens in een interview. Het Juridisch Loket, dat al dicht bij de mensen staat, haakte daarop in. Aan een apart tafeltje, buiten beeld, zit een juridisch medewerker mee te schrijven op een laptop.

De camera’s draaien, een man uit Lelystad neemt plaats. De buurman met wie hij ruzie heeft, wil niet op tv. Dat is een tikje ironisch, blijkt uit de klacht van de man: de buurman heeft camera’s opgehangen en filmt „de hele dag” zijn huis en tuin. „Je mag geen camera’s richten op het erf van de buren”, zegt Visser. Hij stuurt aan op bemiddeling. Want, al zou de buurman zijn camera wegdraaien, de al jaren oude ruzie duurt voort. Visser: „Ik stuur het even langs onze juristen. Als dat ook niet werkt, dan houdt het op.”

„Als het werkt, is het een godswonder”, zegt de man.

Visser: „De wonderen zijn de wereld nog niet uit.”

Achterin kijkt Miriam van der Heijden van Juridisch Loket in Eindhoven bewonderend toe. Ze vindt het knap hoe Visser soms „de knop omzet” bij mensen. Zoals hij eerder die ochtend zei, tegen een oudere vrouw: „Dit is uw levensavond.” Met andere woorden: wilt u aan dit geruzie nu echt zoveel tijd besteden? Van der Heijden probeert dat in haar werk ook toe te passen.

Miriam Nowak van het Juridisch Loket in Maastricht spreekt na de opnames de man uit Lelystad aan. Ze biedt aan de buurman een brief te schrijven met het verzoek mee te doen aan buurtbemiddeling, en hem daarna te bellen. „Doe je best”, zegt de man. Hij blijft de rest van de middag rondhangen. Tegen de avond wendt hij zich weer tot Nowak. Wat hij moet doen als de buurman de camera toch niet wegdraait. Ze zegt dat hij dat dan moet afdwingen bij de rechter. „Ik dacht dat jullie dat zouden afhandelen”, zegt hij beteuterd. Dan gaat hij maar „op huis aan”. Bemiddeling wordt door de buurman afgewezen.

Joke Mat

    • Joke Mat