Hugo Chávez geeft verkleedtips aan zijn rivaal

Die knappe jonge gouverneur die president van Venezuela wil worden, is dat een verklede Chávez, Lula, een heimelijke Amerikaan of een bourgeois?

Een verkleedtip voor carnaval. Dat gaf president Hugo Chávez van Venezuela woensdag aan zijn tegenstander bij de landelijke verkiezingen in oktober. Henrique Capriles Radonski, de pas gekozen kandidaat van de oppositie, moet zich maar in het pak hijsen van chavito, de mascotte van Chávez. Zo overduidelijk imiteert Capriles zijn ideeën, sneerde de president.

Een bourgeois. En een na-aper bovendien. President Chávez beschuldigde Capriles er van zich valselijk voor te doen als een socialist. „Wil je op Chávez lijken, bourgeois?” zei de linkse president in zijn eerste reactie op de voorverkiezingen, afgelopen zondag. „Het staat je niet.”

Na dertien jaar aan de macht ontmoet Chávez voor het eerst serieuze tegenstand. De oppositie besloot een gezamenlijke kandidaat te kiezen, na het fiasco bij de verkiezingen van 2006. Het werd Capriles. Zondag won hij de eerste voorverkiezingen van Venezuela met afstand.

Capriles zwijgt op alle aanvallen van Chávez, die de Venezolaanse oppositie betitelt als „vijanden van het volk, vriendjes van Amerika”. Die stoïcijnse houding blijkt verstandig. Oppositiepolitici die wel een anti-Chávez-boodschap uitdroegen, scoorden zondag het laagst.

Wie in oktober kans wil maken tegen Chávez moet aanhangers winnen onder zijn traditionele aanhang. De armen en de lagere middenklasse zijn loyaal aan de president, mede door zijn grootschalige sociale projecten. De confrontatie zoeken met Chávez schrikt deze groepen af.

Capriles lijkt een persoon te zijn die Venezuela achter zich kan verenigen. Ondanks zijn rijke afkomst is de 39-jarige oud-advocaat populair bij de armen. Als gouverneur van de staat Miranda bezoekt hij regelmatig sociale projecten in de sloppenwijken, het liefst op zijn motor. In spijkerbroek speelt hij basketbal met lokale jongeren.

De afgelopen jaren bouwde Capriles tientallen scholen en hij liet slechte buurten opknappen in de hoofdstad Caracas, dat deels onder zijn staat valt. Toen Miranda twee jaar geleden werd getroffen door grote overstromingen en aardverschuivingen, waadde hij tot zijn borst door het modderige water.

Capriles was 26 toen hij de politiek inging en werd al snel een invloedrijk congreslid. In 2000 was hij medeoprichter van een nieuwe oppositiepartij, Primero Justicia. Hij plaatste zich zo op afstand van de gevestigde partijen die de Venezolaanse politiek een imago van corruptie en nepotisme hadden bezorgd.

De Braziliaanse oud-president Lula is de inspiratiebron van de centrum-linkse Capriles. Hij wil net als Lula een concurrerend bedrijfsleven naast met sociale projecten voor de armen. „De vooruitgang omvat ons allemaal en heeft ons allemaal nodig”, zei Capriles dinsdag.

Huichelarij, vindt Chávez. In zijn tirade woensdag zei de president dat de oppositie het volk voor de gek houdt met hun boodschap van eenheid. „Ze zeggen ‘wij zijn allen Venezolanen’, maar ze zeggen niet dat we allen gelijken zijn. De doctrine van de bourgeoisie is precies de doctrine van ongelijkheid.”

De enige provocatie waar Capriles op lijkt te reageren is als hij wordt uitgemaakt voor fascist of nazi, geliefde scheldwoorden uit het kamp van Chávez. Dan wijst hij op zijn Poolse grootmoeder, die het getto van Warschau overleefde.

Tot nu toe heeft Capriles alle verkiezingen waaraan hij meedeed gewonnen. Maar Chávez toont vechtlust, ondanks bestralingen voor kanker vorig jaar. Met de verkiezingen op komst schuift de president nog meer geld naar sociale projecten.

Ykje Vriesinga