Geur van vormingstoneel bij Jones

Holland Dance Festival, diverse voorstellingen. Gezien 5/2, 11/2, Den Haag. Inl: www.holland-dance.com

De grote choreografieën van de Amerikaan Bill T. Jones hebben in het verleden regelmatig stof doen opwaaien. Zijn voorstelling over aids bijvoorbeeld, Still/Here, werd door één critica ongezien afgeschreven. ‘Slachtofferkunst’ zou zich volgens haar onttrekken aan kritiek.

Fondly do we hope, fervently do we pray zou je ‘heldenkunst’ kunnen noemen: het is geïnspireerd op het leven van Abraham Lincoln, de president die de slavernij in de Verenigde Staten afschafte. Een goed mens dus. Jones, afstammeling van slaven, brengt gelukkig ook ’s mans zwakheden onder de aandacht, ze doet dat overigens voornamelijk in woorden.

Door die teksten, van en over Lincoln, zijn vrouw én mensen van nu die nog steeds op maatschappelijke imperfecties stuiten, zweeft er een geur van vormingstoneel door de zaal, terwijl de dansdelen, meest solo’s, nauwelijks expressief zijn. De productie ziet er geweldig uit, met een transparant wit gordijn dat in een grote cirkel – het Capitool? – boven de vloer hangt, maar choreograaf Jones heeft tegenwoordig vooral op papier nog iets te melden.

Het project Silent Warriors heeft ook een verraderlijk onderwerp: de relatie tussen kunst en oorlog. Bij drie Israëlische choreografen vertaalt zich dat naar een angstdroom, een door oorlogservaringen getroebleerde relatie en een melodramatische solo over onderdrukking.

Gastchoreograaf Michael Schumacher legt geleidelijk een beklemmende relatie tussen drie stomme krijgers van het thuisfront – gamers met hun onafscheidelijke Apple – met soldaten die dankzij nachtkijkers kunnen prijsschieten op gezichtsloze ‘poppetjes’. Klinkt gratuit, maar door een slimme opbouw en indringende Bulgaarse koorzang en Mongools boventoongebrom is het effect bijzonder beklemmend.

Wie van de Britse Ballet Boyz iets vrolijks en onbekommerd virtuoos’ verwachtte, kwam enigszins bedrogen uit. Het dansende antwoord op de jongensband hield het relatief ingetogen en liet zich in Void van de jonge Tsjechische choreograaf Jarek Cemerek van een ruige, urbane kant zien.

Onbetwist hoogtepunt was Russell Maliphants Torsion met zijn kenmerkende, fascinerende flow en een ijzersterke ontwikkeling van individuele naar partner- en groepsbeweging. Moedig, om geen makkelijke, commerciële show neer te zetten.

    • Francine van der Wiel