Deens hofdrama kanshebber

Morgen worden de winnaars van de beren bekendgemaakt. Kanshebbers zijn een Deens kostuumdrama en al weer een film over de DDR. Duidelijke kanshebbers zijn er niet.

Bijna ten einde is de 62-ste Berlinale, maar een geheide kandidaat voor de Gouden Beer heeft de competitie niet opgeleverd. Wel een éclatante mislukking. De Duitse film Gnade van Matthias Glassner – een zich voortslepend relatiedrama in de sneeuw met voorspelbare afloop – was het publiek boegeroep waard.

Maar schrijf de Duitsers niet af. Barbara van Christian Petzold is voor een niet-Duitser de zoveelste film over de spanning tussen menselijkheid en politiek in de voormalige DDR. Toch is de Duitse pers in geestdrift ontstoken. In het wrange Was bleibt geeft Hans-Christian Schmid een prachtig beeld van een gezin waar moeder wordt afgerekend op haar depressiviteit, net op het moment dat het wat beter lijkt te gaan.

Alleen al de grote variëteit aan films binnen de competitie maakt het moeilijk te voorspellen waar de Beren heen gaan op dit na Cannes en Venetië belangrijkste Europese filmfestival. Is de jury veeleer artistiek georiënteerd? Dan maakt het filmgedicht Kebun Binatang (Postcards from the zoo) van de Indonesische regisseur Edwin zeker een kans. Of de Portugese inzending Tabu van Miguel Goms, een bizarre zwart-witfilm over een verboden liefde in de Portugese koloniën.

Is de jury daarentegen meer op actualiteit gebrand, dan valt te denken aan Czak a szél (Just the wind) van de Hongaar Bence Fliegauf, een beklemmend verhaal over een zigeunerfamilie aan de rand van het bestaansminimum, levend in vrees voor racistische bendes. Of de Chinese film Bai Lu Yuan (White Deer Plain) Waang Quan'an. Dit drie uur durend epos vol onappetijtelijke seks, gebaseerd op de gelijknamige roman van Chen Zhongshi, bewijst dat er met instemming van de autoriteiten ook interessante cultuur is in China.

De film die in alle opzichten de Gouden Beer verdient, is En Kongelig Affaere (A Royal Affair) van Nikolaj Arcel – een nieuw bewijs voor de opkomst van Denemarken als belangrijke filmnatie. Het drama voltrekt zich in de achttiende eeuw aan het hof in Kopenhagen, waar onder leiding van hofarts Johann Struensee de ideeën van de Verlichting ingang vinden in het landsbestuur. Struensee ontleent zijn machtspositie aan de psychische ontreddering van zijn patiënt, koning Christian VII, en een seksuele verhouding met de ongelukkige koningin Caroline Mathilde. Na een aristocratische coup eindigt Struensee op het hakblok van de beul.

A royal affair heeft alles van een grote film. Er is prachtig spel van Mads Mikkelsen als hofarts Struensee, Alici Vikander als koningin Caroline Mathilde en Mikkel Boe Folsgaard als de koning. Het verhaal is historisch accuraat en relevant, de film is als kostuumstuk prachtig maar niet tuttig vormgegeven, en ondanks alle heftige emoties en spanningen valt er af en toe te lachen. Vooral dat laatste was heel zeldzaam op deze Berlinale – kennelijk leven we in ernstige tijden.