Aftocht beschaamde president

Een president die zijn immuniteit voor justitie misschien verliest: het idee alleen al was een blamage voor het prestige van de Bundespräsident en het aanzien van de politiek in Duitsland. Het is dan ook geen verrassing dat Christian Wulff is afgetreden nadat het Openbaar Ministerie in de deelstaat Nedersaksen een verzoek bij de Bondsdag had ingediend om de immuniteit van het staatshoofd op te heffen.

Wulff wordt er door het parket in Hannover van verdacht dat de CDU’er, toen hij nog minister-president van Nedersaksen was, giften en andere voordeeltjes heeft genoten. De bondpresident, die geacht wordt morele waardigheid uit te stralen en boven het partijpolitieke gewoel te staan, werd zo een bedreiging voor de onkreukbaarheid van zijn ambt.

Bondskanselier Angela Merkel had haar partijgenoot tot gisteren steeds de hand boven het hoofd gehouden. Aan haar was het adagium ‘beul, hou het kort’ niet besteed, toen de affaires rond Wulff eind vorig jaar bekend en onbeheersbaar werden.

Vooral met zijn pogingen om hem onwelgevallige publicaties in Bild tegen te houden, verergerde hij de zaak. Wat eerst louter een inschattingsfout leek, kreeg zo de geur van persbreidel. Maar Merkel bleef hopen dat de affaire zou overwaaien.

Dat gebeurde niet. Dus moest Merkel, wier populariteit de laatste maanden weer groeit, zich ontdoen van de politieke ballast die Wulff voor haar en de christen-democraten werd. Het was onvermijdelijk geworden.

Duitsland is nu verlost van een man die geen moreel gezag meer had. De Bondsrepubliek kan op zoek naar een president die wel autoriteit uitstraalt, ongeveer de enige kwalificatie waaraan een Duits staatshoofd moet voldoen. Hoog tijd. Want Wulff is de tweede president in korte tijd die voortijdig moet aftreden. In 2010 moest Horst Köhler weg. In zijn geval na politieke loslippigheid over de oorlog in Afghanistan.

De grote vraag is nu welke conclusies bondskanselier Merkel trekt uit deze twee fiasco’s met staatshoofden uit haar eigen CDU. Zij heeft Wulff in 2010 met alle macht doorgedrukt, hoewel de oppositionele SPD en Grünen toen met de Oost-Duitse partijloze pastor Joachim Gauck een uitgelezen alternatief boden. Ze ging daar om partijpolitieke redenen niet op in. Door deze houding begon Wulff al met een valse start.

Uit haar eerste reactie vanmorgen valt op te maken dat Merkel zich dat ook zelf aantrekt. De bondskanselier kondigde aan nu wel bereid te zijn om met SPD en Grünen een „gezamenlijke kandidaat” te vinden.

Hopelijk houdt ze woord, ook als haar politieke geestverwanten in CDU en CSU druk gaan uitoefenen om in eigen kring te zoeken. Hopelijk is ook de oppositie niet vergeten dat ze twee jaar geleden ijverde voor een kandidaat die boven de partijen stond. Het blijft hoop. Want in Duitsland wordt alles, ook het presidentschap, graag gepolitiseerd.