Sarkozy, Hollande en de anti's

De presidentsverkiezingen in Frankrijk zijn voor Nederland meer dan een spektakel dat boven de Moerdijk soms exotisch overkomt. De verkiezingen van 22 april hebben invloed op de Europese en dus ook op de Nederlandse politieke verhoudingen. Daarom is de kandidatuur van president Nicolas Sarkozy van belang. Als hij in mei in de tweede stemronde een nieuwe ambtstermijn weet te veroveren, dan zal het tandem ‘Merkozy’ worden gecontinueerd.

Ook Nederland is afhankelijk van zo’n duo. De as-Parijs/Berlijn is door de eurocrisis nog bepalender voor Europa geworden, zeker nu Londen terugtrekkende bewegingen maakt. Den Haag, dat via het Euroese engagement van Groot-Brittannië zocht naar tegenwicht tegen de Frans/Duitse macht, kan niet meer zo laveren. Het is voor Nederland nu van meer belang wie er president van Frankrijk is dan premier van het Verenigd Koninkrijk.

De Franse presidentsverkiezingen worden ook gedomineerd door de internationale dimensie. De campagne gaat komende twee maanden natuurlijk om binnenlandse kwesties: over belastinghervormingen, bezuinigingen, pensioenleeftijden en andere structuurproblemen die Frankrijk zijn ‘triple A-rating’ hebben gekost. Maar op de achtergrond gaat het evenzeer om Europa. Uit opinieonderzoek blijkt dat bijna eenderde van de kiezers hun stem wil uitbrengen op een anti-Europese partij: op links of rechts. De bekendste politica met dit profiel is Marine Le Pen van het Front National. Ze heeft de vereiste 500 handtekeningen van burgemeesters, raadsleden en andere afgevaardigden (1 procent van het totaal aantal volksvertegenwoordigers in Frankrijk) niet weten te vergaren. Le Pen zegt te zijn tegengewerkt door president Sarkozy en zijn uitdager François Hollande van de Socialistische Partij.

Regels zijn regels, natuurlijk. In Nederland kan jan en alleman ook niet zomaar meedoen aan verkiezingen. Maar als het appèl van Le Pen bij de Conseil Constitutionnel dinsdag faalt, heeft de anti-Europese rechtse burger in april geen reële keuze. Die beperking van het krachtenveld leidt ertoe dat de strijd zich dan toespitst tussen Sarkozy en Hollande en de zittende president ineens het voordeel kan uitspelen dat hij voor continuïteit staat. Wat ook waar is. Maar de anti-Europese onderstroom wordt zo niet weggenomen.

Met de kieswet mag niet worden gesjoemeld. Maar het zou politiek gezien niet slecht zijn als het hof een opening vond voor de kandidaat van het Front National. Liever nu 20 procent van de stemmen voor kandidaat Le Pen dan over vijf jaar een president Le Pen.