Sarkozy: doorgaan is plicht

Nieuwsanalyse

De Franse president is sinds gisteren officieel kandidaat voor een tweede termijn. Hij lonkt naar de kiezers van het Front National: familie werk, minder immigranten.

A handout picture released on February 16, 2012 by French ruling party UMP shows a campaign poster of French President Nicolas Sarkozy, reading "France Strong" (La France Forte). French President Nicolas Sarkozy said on February 15, 2012 he was the man to defend a "strong France" as he announced his re-election bid with 10 weeks to the vote and his Socialist rival leading in opinion polls. AFP PHOTO /UMP RESTRICTED TO EDITORIAL USE - MANDATORY CREDIT "AFP PHOTO / UMP " - NO MARKETING NO ADVERTISING CAMPAIGNS - DISTRIBUTED AS A SERVICE TO CLIENTS AFP

Met een eenvoudig ‘ja, ik ben kandidaat’ heeft Nicolas Sarkozy zich gisteravond in het journaal van TF1 officieel kandidaat gesteld voor zijn eigen opvolging als president van Frankrijk. Een verrassing was dat allerminst, want de feitelijke campagne van de rechtse politicus is al een hele tijd aan de gang.

Door zijn kandidatuur officieel te maken – iets vroeger dan verwacht – hoopt Sarkozy een paar procentpunten te winnen in de peilingen. Tot nu ziet het er bijna hopeloos uit voor de president, die in alle peilingen wordt verslagen door zijn socialistische uitdager François Hollande. Als ze in de tweede ronde tegen elkaar zouden uitkomen, zou Hollande zelfs tot zestig procent behalen, een ongekende score in de Vijfde Republiek. Sarkozy profileerde zich tot vorige week als de hard werkende president die geen tijd heeft om campagne te voeren, maar die strategie bleek niet het gewenste effect te sorteren.

Daarom heeft de rechtse UMP (Union pour un Mouvement Populaire) er voor gekozen om het over een andere boeg te gooien. Sarkozy wordt nu neergezet als een nederige man die de tekortkomingen van zijn eerste mandaat („de Fransen beseffen dat je niet alles in vijf jaar kan realiseren”) erkent, daar de lessen uit heeft geleerd, en met meer kracht dan ooit aan de slag wil gaan om de nodige veranderingen door te drukken. ‘La France forte’, het sterke Frankrijk, is de slogan waarmee Sarkozy op 22 april kiezers wil trekken.

Door tal van ideeën te lanceren, hoopt Sarkozy tegelijk zijn daadkracht te illustreren en de thema’s van de campagne wat te verleggen.

Tot nu wordt de verkiezingsstrijd gedomineerd door de stijging van de werkloosheid tot 10 procent, daling van de koopkracht en de verdubbeling van de staatsschuld tot 1.600 miljard euro – allemaal dingen die Sarkozy worden aangewreven door de oppositie. Die slechte balans wil Sarkozy op de achtergrond houden. Hij wil een paar duidelijke en simpele eigen accenten zetten.

Die zijn uitgesproken rechts, zoals al viel op te maken uit een interview dat afgelopen weekeinde verscheen in het bevriende Le Figaro Magazine, onder de kop ‘Mijn waarden voor Frankrijk’. Sarkozy legt de nadruk op traditionele waarden als hard werken en familie, maar doet ook enkele controversiële voorstellen.

Zo wil hij een referendum organiseren om de rechten van werklozen te beperken (minder lange werkloosheidsuitkering, verplichte opleidingen) en om de immigratie te beperken. Hiermee lonkt de president naar de kiezers van het rechts-nationalistische Front National. Zelf hun kandidaat Marine Le Pen vond het ‘stigmatiseren’ van werklozen een stap te ver.

De rechtse strategie is geïnspireerd door Patrick Buisson, een voormalige ideoloog van het Front National en directeur van het extreem-rechtse weekblad ‘Minute’ die sinds enkele jaren als speciaal adviseur werkt voor het Elysée. In de wandelgangen heet hij ‘de goeroe’, omdat de president geen beslissingen meer neemt zonder het advies van Buisson in te winnen. Veel UMP’ers vrezen dat zijn al te rechtse koers kiezers uit het centrum afschrikt, maar volgens de opiniepeilingen die het campagneteam van Sarkozy zelf organiseert, is die vrees ongegrond.

Binnen het Elysée wordt door een deel van de Sarkozy-adviseurs zelfs gegokt op een niet-deelname van Marine Le Pen aan de verkiezingen, omdat ze niet over de nodige 500 handtekeningen van gekozen politici zou beschikken. Zonder Le Pen zou het leeuwendeel van de extreemrechtse stemmen naar Sarkozy gaan, blijkt uit peilingen, waardoor de president met ongeveer hetzelfde percentage (33 procent) als Hollande de tweede ronde zou bereiken. Maar niet iedereen is ervan overtuigd dat die strategie goed zou uitpakken.

Maar zelfs met Le Pen in de eerste ronde heeft de president alvast één slag binnen: terwijl het er lange tijd naar uitzag dat het een nipte strijd tussen vier zou worden (met Hollande, Le Pen en de centrist François Bayrou) lijkt het nu op een tweestrijd Hollande-Sarkozy uit te draaien. Le Pen (18 procent) en Bayrou (13 procent) zijn iets blijven hangen in de peilingen en lijken Sarkozy (23 procent) niet meer te kunnen bedreigen. Sarkozy weet wat hem te doen staat: de rechterflank tevreden houden en flink inhakken op het „geldverslindende, onrealistische programma” van de „dromer” Hollande.

Sarkozy heeft nog tot halverwege maart om het eerste deel van zijn achterstand op Hollande goed te maken, vandaar ook de vroegere aankondiging dan voorzien. Tot dan kan hij nog wat profiteren van zijn presidentschap, ook in de strijd om media-aandacht. Vanaf 16 maart tot 22 april moeten de audiovisuele media evenveel aandacht besteden aan alle kandidaten.

Gisteravond heeft Sarkozy in ieder geval een publicitair succesje geboekt. Gemiddelde keken er 10,7 miljoen Fransen naar het achtuurjournaal op TF1, ongeveer één op de zes. De president is gisteren ook begonnen met twitteren, via @NicolasSarkozy. Hij heeft inmiddels al zeventigduizend volgers.

    • Dirk Vandenberghe