Piraterij bestrijden is heel iets anders dan censuur

Het blokkeren van The Pirate Bay of het oprollen van Megaupload doet niets af aan de vrijheid van meningsuiting op internet.

Vrijheid is een groot goed. De overheid dient deze te bewaken en burgers te vrijwaren voor willekeur. Tegelijkertijd dient de overheid ervoor te zorgen dat burgers hun verantwoordelijkheden kennen en hen op die verantwoordelijkheden aan te spreken. Daar waar wetten worden overtreden dient opgetreden te worden. Dit is een normaal gangbaar principe als het gaat om het bestrijden van criminaliteit en illegaliteit in de ‘stenen’ wereld.

Als het om het toepassen van dit principe op het internet in het algemeen en voor het auteursrecht in het bijzonder gaat, wordt de discussie echter ineens heel anders. Dan moet opsporing maar liever achterwege blijven en heten handhaving en sanctionering ineens ‘censuur’ en een bedreiging voor de internetvrijheid. Gevoed door organisaties als de Consumentenbond en Bits of Freedom buitelen D66, GroenLinks en PVV over elkaar heen om zich voor die ‘internetvrijheid’ op te werpen. Want ‘internetvrijheid’ verkoopt lekker aan de kiezer, nietwaar?

Zelfs het door een onafhankelijke rechter blokkeren van de toegang tot een site (The Pirate Bay), die wordt gerund door daarvoor veroordeelde criminelen die een gerechtelijk vonnis om de site te stoppen naast zich neerleggen, leidt tot verontwaardiging, Kamervragen en zelfs een oproep aan de regering om zich te verantwoorden voor een rechterlijke uitspraak. Alsof Montesquieu nooit heeft bestaan.

Wil de echte Piratenpartij opstaan?

De lachende derden bij al dit tumult zijn natuurlijk de internetproviders, met XS4ALL voorop. Zij slagen er al meer dan een decennium in om hun eigen verdienmodel – zo veel mogelijk bandbreedte verkopen – te beschermen met mooie woorden over internetvrijheid terwijl ze voor miljoenen euro’s profijt trekken van grootschalige auteursrechtinbreuken met commercieel gewin, zoals door The Pirate Bay en Megaupload. Het is niet voor niets dat XS4ALL nauw gelieerd is aan de ooit door haarzelf opgerichte ‘digitale burgerrechtenbeweging’ Bits of Freedom dat weer gelieerd is aan de Electronic Frontier Foundation en via haar Raad van Advies en Bestuur een wijdvertakt netwerk heeft in D66, het Instituut voor Informatierecht en TNO terwijl oud-medewerkers van XS4ALL en Bits of Freedom tegenwoordig werkzaam zijn bij organisaties als de Consumentenbond en het College Bescherming Persoonsgegevens. Allemaal organisaties die betrokken zijn in de discussie over het auteursrecht en de handhaving ervan op het internet.

Producenten en uitgevers van films, muziek en boeken weten als geen ander hoe belangrijk de vrijheid van meningsuiting is, ook op het internet. Zonder die vrijheid zouden zij immers hun eigen werk niet eens kunnen maken en aan het publiek ter beschikking stellen. Veronderstellen dat zij eropuit zijn om die vrijheid van meningsuiting te beperken is dan ook een gotspe, net zoals het beweren dat het blokkeren van de toegang tot The Pirate Bay of het oprollen van Megaupload een inperking van de fundamentele rechten van burgers op het internet is.

Het enige wat wordt ingeperkt is de mogelijkheid om iets te kunnen pakken waar je elders gewoon voor moet betalen. Iets wat we in de ‘stenen’ wereld dus heel normaal vinden, ook als die verkoper van illegale dvd’s toevallig een enkel legaal exemplaar in z’n kofferbak heeft liggen.

Waarom vinden we dat op het internet dan niet normaal? Wordt misschien met ‘internetvrijheid’ niet de vrijheid van individuen op internet – waar terecht strijd voor wordt gevoerd – bedoeld, maar de vrijheid van het internet als zelfstandig ‘ding’ waar de wetten en regels van de ‘stenen’ wereld niet gelden en overheden en eigendommen niet bestaan? Een ‘netopia’, een nieuwe, ideale wereld, zoals John Barlow, oprichter van de Electronic Frontier Foundation, die in 1996 beschreef in zijn Declaration of the Independence of Cyberspace?

Degene die daar in 2012 nog in gelooft steekt zijn kop in het zand voor de rechteloosheid op het internet. Vrijheid en rechteloosheid zijn geen synoniemen. Vrijheid moet beschermd worden. Rechteloosheid bestreden. Ook op het internet. Het auteursrecht staat dat op geen enkele manier in de weg.

Wouter Rutten

Hoofd communicatie van de NVPI, de brancheorganisatie van de entertainmentindustrie