Nederland belandt in de dubbele dip

Het CBS maakte gisteren bekend dat Nederland opnieuw in een recessie zit. De Nederlandse economie blijft ver achter bij het gemiddelde van de eurozone.

Nederland, Den Haag, 25 oktober 2011, winkelen recessie, Sale, extra lage prijzen, allen dit Weekend uitverkoop winkelstraat centrum Den Haag uitverkoop winkelpanden depressie straatbeeld Winkelen in centrum winkels winkelstraat consumenten uitgeven kopen shopping centre toplokatie consumentenvertrouwen uitgeven people shopping retailer consumer winkelend publiek winkels winkelen shoppen winkelcentrum klanten Koopkracht consumeren consumptie kopen inkopen doen koopgedrag winkelstraat shoppen consumenten crisis bestedingen achteruitgang winkel winkels winkelbedrijf vrouw vrouwen / sale uitverkoop korting goedkoper goedkoop recessie bestedingspatroon bestedingen eurocrisis regen regenen neerslag / nationaal archief plastic zak Nederlanders / CPB recessie bezuinigingen uitverkoop economische krimp Nederlandse begrotingstekort bezuinigen Nederlanders verslechterend economisch klimaat schuldencrisis Europa krimp werkloosheid bruto nationaal product vooruitzichten verwachtingen foto; Peter Hilz / HH Hilz, Peter/Hollandse Hoogte

Redacteur Macro-economie

Rotterdam. Nederland is in de laatste drie maanden van 2011 opnieuw in een recessie beland en de krimp is groter dan verwacht. Huishoudens geven minder uit, het buitenland nam minder Nederlandse goederen af en ook de overheid besteedde minder. Daardoor kromp de economie in het vierde kwartaal van 2011 met 0,7 procent, na een teruggang van 0,4 procent in het derde kwartaal. Dat blijkt uit cijfers die het Centraal Bureau voor de Statistiek gisteren bekendmaakte.

Een recessie is: twee achtereenvolgende kwartalen van krimp. Die komt niet onverwacht. Economen vreesden de afgelopen twee jaar voor een zogenoemde dubbele dip. Nederland belandde halverwege 2008 in recessie als gevolg van de Amerikaanse hypothekencrisis en wist zich sindsdien eigenlijk niet te herstellen. De financiële crisis van 2008 liep vrijwel naadloos over in de eurocrisis.

Verrassend is dat de Nederlandse economie zo veel slechter presteert gemiddeld in de eurozone (0,3 procent krimp in het vierde kwartaal). Alleen België en probleemlanden Griekenland, Portugal en Italië zitten eveneens in een recessie. De Nederlandse economie presteerde in de tweede helft van 2011 zelfs slechter dan de Spaanse en de Italiaanse.

Het CBS wijst vooral naar de huishoudens. Die zijn zeer bezorgd over de economie en geven daardoor veel minder uit. Huizenprijzen dalen en er is onrust over de toekomst van de hypotheekrenteaftrek. Volgens het CBS durven Nederlanders geen grote aankopen als auto’s en meubelen te doen. De kostenbesparingen van het kabinet dragen hieraan ook bij, aldus het CBS.

Het krimpcijfer werd gisteren onmiddellijk ingezet als argument door zowel voor- als tegenstanders van extra bezuinigingen. Nederland moet volgens Europese regels volgend jaar het tekort hebben teruggebracht tot de Europese norm van maximaal 3 procent van het bruto binnenlands product. Nu de vaart uit de economie is en belastinginkomsten zullen dalen, zullen nog meer maatregelen nodig zijn om aan die begrotingseisen te voldoen. Minister Verhagen (Economische Zaken, CDA) zei vandaag dat slimme bezuinigingen en hervormingen nodig zijn. „We moeten nu aanpakken, anders dreigt het scenario voor langdurige stagnatie. Er is geen tijd voor politieke stilstand”, zei Verhagen, mogelijk in een boodschap aan gedoogpartner Wilders, geen voorstander van gevoelige hervormingen van de woningmarkt.

FNV-voorzitter Jongerius meldde snel dat het zorgelijk is dat de Nederlandse economie het zoveel slechter doet dan de Duitse (0,2 procent krimp in het vierde kwartaal) en de Franse (0,2 procent groei). „Dit leert ons dat enorme nieuwe bezuinigingspakketten boven op wat er nu ligt, moeten worden vermeden. Het wordt tijd dat het kabinet de economie stimuleert in plaats van kapotbezuinigt”, aldus Jongerius.

De cijfers van het CBS waren niet louter somber. Ondanks de neergang kwamen er in het vierde kwartaal van 2011 19.000 banen bij vergeleken met het derde kwartaal. De krimp mag dan groter zijn dan in de meeste andere eurolanden, het werkloosheidspercentage van 4,9 procent is het op een na laagste in de monetaire unie, na Oostenrijk.

    • Melle Garschagen