Nederlaag voor Bleker verwacht

Alles wijst erop: Nederland moet de Hedwigepolder onder water zetten. Maar officieel wil staatssecretaris Bleker daar nog niet aan.

Staatssecretaris Henk Bleker (Natuur, CDA) krijgt al ongevraagd advies over een nederlaagstrategie. Als hem vandaag in Brussel te verstaan wordt gegeven dat Nederland toch de Zeeuwse Hedwigepolder moet laten onderlopen, zou hij de Zeeuwse boeren en zijn eigen CDA-achterban zo duidelijk mogelijk moeten maken dat hij „heeft gevochten als een leeuw”. Dat hij „de meest bizarre pirouettes heeft gedraaid”. Maar dat niets hielp.

Bleker zelf wilde er vóór zijn afspraak vanochtend met eurocommissaris Janez Potocnik van Milieu nog niet van horen: hij ziet zijn gesprek als een extra poging om Potocnik te overtuigen. Ook de Europese Commissie heeft officieel nog niets beslist over de alternatieve plannen van Nederland, bedoeld om de ontpoldering te voorkomen. Die plannen worden nog bestudeerd. Pas in de komende weken zou de Commissie zeggen of Nederland daarmee wel of niet aan de Europese milieuregels voldoet.

Bleker vroeg er vanochtend toch alvast naar. Bronnen in Nederland, Brussel en Vlaanderen zeggen dat ze het antwoord al een tijdje kennen: nee. De grote EU-lidstaten kunnen Potocnik de komende weken nog onder druk zetten om het Nederland toch maar niet al te moeilijk te maken – die kans is er altijd nog, als Nederlandse steun opeens nodig is in een ander dossier. Doen ze dat niet dan is er maar één reactie uit Brussel te verwachten: de Commissie begint een strafprocedure tegen Nederland.

Dan is het spel voor Bleker snel uit, zegt een Brusselse bron. De Commissie beslist over de milieuregels, maar Nederland heeft een verdrag met Vlaanderen over de Westerschelde. Daarin staat dat de Hedwigepolder onder water komt. De Vlaamse regering heeft steeds gezegd dat ze wacht op de Commissie. Als die de alternatieve plannen afkeurt, begint Vlaanderen volgens betrokkenen een arbitrageprocedure. Ook omdat de Vlaamse minister-president Peeters onder druk staat van zijn parlement. Dat wil dat hij opkomt voor de belangen van de Antwerpse haven. Door de Nederlandse onwil om de Hedwige te ontpolderen, komen de vergunningen voor baggeren in de Westerschelde in gevaar. Daardoor dreigt de haven onbereikbaar te worden voor grote zeeschepen. Zo’n arbitrage hoeft niet lang te duren. De tekst van het verdrag is duidelijk: Nederland zal de Hedwige ontpolderen.

Bij het recente bezoek van de Belgische premier Di Rupo aan premier Rutte begreep Rutte heel goed hoe gevoelig de kwestie is voor de betrekkingen. Hij vond dat er duidelijkheid moest komen vóór het bezoek van Potocnik aan de Kamer op 28 februari, zeggen betrokkenen. Bleker moest met Potocnik gaan praten,

Een afspraak was er al: vandaag zou hij Potocnik een ontheffing vragen met betrekking tot de nitraatrichtlijn voor het gebruik van meststoffen. „Bleker staat daar dus al met de pet in de hand”, zegt een betrokkene. „Het is een belangrijke uitzonderingspositie voor Nederlandse boeren.” Bleker zou Potocnik vandaag ook spreken over Hedwige, en vragen hoe de Commissie denkt over zijn uitvoerige antwoord op de bezwaren die ze eerder had tegen de plannen om andere gebieden dan de Hedwige onder water te zetten.

De Commissie had veel belangstelling voor mediaberichten dat de experts, die Bleker in zijn brief opvoert als ‘professoren’, geen professor zijn en dat zij de plannen niet inhoudelijk hadden beoordeeld. Blekers brief werd gelezen als een poging de ontpoldering zo lang mogelijk tegen te houden: een Europese strafprocedure kan jaren duren.

Vlaamse betrokkenen kennen Blekers bijnaam, de ‘Napoleon van Vlagtwedde’, en vragen zich al af hoe hij zijn nederlaag zal presenteren. Bleker zou vanmiddag na zijn gesprek met Potocnik een persconferentie geven.