Kunsthal wil ook rijkssubsidie

Het Rijk heeft per culturele sector een subsidiebedrag vastgesteld. De instellingen vragen meer aan dan beschikbaar is. En er melden zich ook instellingen die eerst geen rijkssubsidie kregen.

Bij theater maken zeven gezelschappen aanspraak op de maximumsubsidie van 2,5 miljoen euro: het Noord Nederlands Toneel, Toneelgroep Amsterdam, Toneelgroep Oostpool, het Ro Theater, Het Zuidelijk Toneel, Het Nationale Toneel en De Utrechtse Spelen. Dat kunnen er maar maximaal vier zijn: twee in de Randstad, twee daarbuiten. In de Randstad hebben Toneelgroep Amsterdam en het Nationale Toneel de beste kaarten. Dat kan slecht nieuws betekenen voor het RO in Rotterdam. De enige aanvrager voor de eenmalige extra subsidie van 250.000 euro voor ‘internationalisering’ is Toneelgroep Amsterdam. Zij kunnen dus rekenen op dat bedrag. Alleen Toneelgroep Maastricht en het Friese gezelschap Tryater vragen ‘slechts’ 1,5 miljoen aan. Het is waarschijnlijk dat zij dat ook zullen krijgen.

Bij jeugdtheater vragen tien gezelschappen subsidie aan, terwijl dit er maximaal acht mogen zijn. Zijlstra heeft voor jeugdtheatergezelschappen maximaal 500.000 euro geoormerkt. Opvallend is dat de Amsterdamse Toneelmakerij het dubbele vraagt. Ook theatergroep Max in Rotterdam zet hoog in, met een aanvraag van 861.000 euro.

Voor orkesten is 47 miljoen euro beschikbaar, waarbij een nauwere samenwerking door Zijlstra wordt beoogd. Sommige orkesten staan daar nog onwillig of onwennig tegenover. Zo hebben de orkesten van Brabant en Limburg vier plannen ingediend, variërend van geheel zelfstandig tot volledige fusie. Zijlstra noemt het belangrijk „dat de aanvragers niet kiezen voor samenwerking om hun voortbestaan veilig te stellen, maar om tot een gevarieerder en bij de karakteristieken van de regio maximaal passend aanbod te komen.”

Holland Symfonia legt zich niet neer bij de uitkleding tot ‘begeleiding dans’ van 3,5 miljoen en heeft een plan ingediend waarvoor 4,5 miljoen wordt gevraagd: ook concerten en educatie voor nieuw publiek. Het verwante Nationale Ballet vraagt óók 3,5 miljoen voor dansbegeleiding.

Het Gelders en het Nederlands Symfonieorkest zoeken nauwere samenwerking, net als het Rotterdams Philharmonisch en het Residentie Orkest in Den Haag, alle zonder te fuseren. Rotterdam doet daarnaast beroep op het potje ‘aanvulling internationale statuur’ en concurreert zo met het Concertgebouworkest.

Opvallend is het ‘opera-aanbod in Oost-Nederland’ (3,5 miljoen), waar de nieuwe Stichting Aurora nu de directe concurrentie aangaat met de Nationale Reisopera. Zijlstra plaatst hier slechts één extra verzoek aan de raad: „Ik vraag u goed te letten op de samenwerking met de orkesten.”

Er zijn 35 aanvragers voor de 142 miljoen die beschikbaar is voor musea. Ze hebben samen 157 miljoen aangevraagd. Na de generieke korting van 5 procent die alle musea krijgen opgelegd blijft een bedrag van 146,2 miljoen over, wat betekent dat er nog voor 4,2 miljoen bij de musea bezuinigd moet worden. Zijlstra heeft de raad gevraagd hierin scherpe keuzes te maken. Nu ontvangen dertig musea rijkssubsidie. Nieuwkomers zijn onder meer het Theater Instituut, het Nederlands Muziek Instituut, het Cobra Museum en Imagine IC, dat tentoonstellingen organiseert in de Bijlmer over multiculturele thema’s.

Op dit moment krijgen elf presentatie-instellingen voor beeldende kunst structurele rijkssubsidie. In de periode 2013-2016 worden dat er zes. Het ministerie kreeg negentien aanvragen voor in totaal 6,7 miljoen euro. Er is 2,4 miljoen beschikbaar. Opvallendste nieuwe aanvragers zijn de Kunsthal in Rotterdam en Schunck in Heerlen. Daarnaast dienden Stroom in Den Haag en SMART in Amsterdam een aanvraag in.

Bij dans zijn Het Nationale Ballet, het Nederlands Dans Theater en Introdans al zo goed als zeker van hun plaats. Vijf gezelschappen dingen naar de laatste subsidieplek, waaronder Scapino Ballet Rotterdam en Club Guy & Roni. Dansgroep Amsterdam heeft geen subsidieaanvraag gedaan, in tegenstelling tot wat zakelijk directeur Beppie Blankert in december zei. Het is de vraag of Scapino subsidie krijgt, met het oog op de spreidingswens van het kabinet en de lobby van ‘de regio’. In Groningen strijden twee gezelschappen om rijkssubsidie. Club Guy & Roni en de Noord Nederlandse Dansgroep. Ook opmerkelijk is de aanvraag van het Internationaal Danstheater, dat nu subsidie ontvangt van het Fonds Podiumkunsten.

Bij film valt op dat alle filminstellingen boven het plafondbedrag aanvragen. Het EYE Film Instituut Nederland vraagt ruim 8 miljoen aan, terwijl het plafond door de staatssecretaris is vastgesteld op 6.680.000. Het verschil, meer dan een miljoen euro, is potentieel een flinke aderlating voor EYE, dat op 4 april een nieuw gebouw opent in Amsterdam-Noord. Ook de drie filmfestivals die nu nog langdurige rijkssubsidie krijgen – International Film Festival Rotterdam (IFFR), International Documentary Festival Amsterdam (IDFA) en het Nederlands Filmfestival – vragen boven het plafond aan. Ze vissen in een potje met 2.420.000, terwijl ze met z’n drieën ruim drie miljoen aanvragen. De festivals Cinekid en Imagine en het Fantastic Film Festival moeten vanaf 2013 voor hun subsidie naar het Filmfonds.