Kamercommissie kraakt onderhoud ProRail en beleid minister Schultz

Foto NRC / Arjan de Jongh

Zeker 1,4 miljard euro bestemd voor spooronderhoud is opgegaan aan wegen, studies en tegenvallers van de hogesnelheidslijn. En de kwaliteit van het Nederlandse spoor? Die is nu onduidelijk omdat ProRail geen toezicht houdt en minister Schultz gebrek aan regie wordt verweten.

Dit blijkt uit het onderzoeksrapport ‘Wissel op de toekomst’ dat vandaag is gepresenteerd. Een onderzoekscommissie van de Tweede Kamer analyseerde het afgelopen jaar de problemen op het spoor. Ze uit “ernstige zorgen” over de kwaliteit van het netwerk.

“De huidige staat van het spoornet is onduidelijk omdat infrabeheerder ProRail verantwoordelijkheid neerlegt bij onderhoudsaannemers zonder toezicht te houden op de invulling en naleving ervan.” - onderzoeksrapport ‘Wissel op de toekomst’.

‘Tweedehands materialen maken van spoornet een broek met verstelde lappen’

Aannemers gebruiken steeds vaker goedkopere tweedehands materialen. “Het risico bestaat dat er een soort broek met verstelde lappen ontstaat”, aldus het rapport. Internationaal gezien wordt er in Nederland weinig geld voor onderhoud uitgetrokken.

Net als de Algemene Rekenkamer eerder, stelt de commissie dat er nog 1,4 miljard euro onderhoudsbudget op de plank ligt. Minister Melanie Schultz van Haegen (Infrastructuur) ontkende dat eerder en sprak over slechts 364 miljoen.

Rapport zeer kritisch op beleid minister Schultz

De commissie, waarin ook Schultz’ VVD-partijgenoot André Bosman is vertegenwoordigd, is ook zeer kritisch over het functioneren van Schultz. De minister is alleen bezig met besparingen op de korte termijn en is een “incidentenminister”.

Schultz neemt besluiten “zonder deugdelijke informatie” en informeert de Tweede Kamer onvoldoende.

“De minister investeert in kortetermijnoplossingen die niet toekomstbestendig zijn. Er is veel te weinig samenhang in het bewaken van de spoorsector. Dat is iets dat de minister moet bewaken. Er is regie nodig.” - commissievoorzitter Attje Kuiken (PvdA).

‘Nú actie actie ondernemen met nieuw veiligheidssysteem’

Symbolisch is het nieuwe veiligheidssysteem ERTMS, door de hele spoorsector als hét systeem van de toekomst gezien. ERTMS kan “goedkoop en stabiel” ingevoerd worden, en het scheelt aanleg van extra spoorrails. Wachten op een proef is niet nodig. Schultz moet nu “actie ondernemen”, aldus de onderzoekscommissie.

De minister moet ook scherpere eisen aan NS stellen in de nieuwe concessie voor het hoofdrailnet, die de komende maanden verder wordt ingevuld. Zo moet ze vastleggen hoe vaak treinen moeten rijden. Ook is de vergoeding die NS betaalt voor het hoofdrailnet internationaal gezien laag.

    • Oscar Vermeer