Protest oppositie Iran komt niet van de grond

De Iraanse ‘Groene’ oppositiebeweging slaagde er gisteren niet in haar aanhang op straat te krijgen. De onvrede groeit, maar burgers willen niet de prijs betalen.

Een lang vantevoren aangekondigd protest van de Iraanse oppositie is gisteren mislukt. Er kwamen slechts honderden demonstranten opdagen die geen leuzen riepen.

De demonstratie, die een herhaling van een soortgelijk protest van vorig jaar 14 februari had moeten worden, was aangekondigd door leden van de zogeheten ‘Groene Beweging’ die in het buitenland verblijven.

Vrijwel overal in het centrum van Teheran was politie in volle kracht aanwezig maar uiteindelijk waren er nauwelijks demonstranten, verspreid over een lange route. Analisten geven Facebook de schuld, dat de werkelijkheid zou vertekenen.

„We waren met te weinig, de politie met te veel”, zegt Alborz, een twintiger die graag verandering wil in Iran. Dat er niet meer dan honderden betogers komen opdagen in een miljoenenstad als Teheran illustreert de apathie die zich van veel middenklasse Iraniërs meester heeft gemaakt. Ze willen meer vrijheden, betere relaties met het buitenland en deel aan de macht, maar ze zijn op dit moment niet bereid zoals anderen in Arabische landen om daarvoor de prijs te betalen.

Op internet circuleerde slechts een foto van het protest, van ordediensten. Er zijn geen YouTube video’s waarop demonstranten te zien zijn die leuzen roepen. Over twee weken zijn er parlementsverkiezingen in Iran, maar meer dan een eventuele boycot valt er van de wel degelijk groeiende groep ontevredenen in het land niet te verwachten, zo zeggen analisten.

„De Groene Beweging is morsdood”, zegt de Iraanse hervormer Abbas Abdi. Hoewel hij onderstreept dat de ontevredenheid zeer groot is onder de bevolking, over het gebrek aan politieke vrijheden maar ook over de groeiende economische problemen, ziet hij de protestbeweging in deze vorm niet terugkeren.

Internet, en in het bijzonder sociale media zoals Facebook en Twitter krijgen daar van hem de schuld van. Abdi, een invloedrijke columnnist die herhaaldelijk in de gevangenis heeft gezeten wegens zijn ongezouten kritiek, zegt dat als politieke campagnes exclusief online plaatshebben, de demonstranten vergeten daadwerkelijk de straat op te gaan.

„De gebeurtenissen online zijn belangrijker geworden dan wat er echt gebeurt”, zegt hij. Volgens hem zorgen de artikelen die op internet door activisten over de toekomst van Iran worden gepubliceerd ervoor dat er een verdraaide werkelijkheid ontstaat. „Mensen verliezen de realiteit uit het oog: die is dat het Iraanse systeem stevig in het zadel zit.”

Hij geeft ook de schuld aan activisten in het buitenland die niet alleen niet meer weten wat er speelt in het land, maar ook noodgedwongen van internet gebruik moeten maken om mensen in Iran te bereiken. „Ze kijken hoe vaak een stuk wordt aangeprezen met ‘vind ik leuk’ op Facebook, en denken dat ze populair zijn, maar het betekent allemaal niets.”

    • Thomas Erdbrink