Nederland opnieuw in recessie

Het CBS maakte vanmorgen bekend dat de Nederlandse economie voor het tweede achtereenvolgende kwartaal is gekrompen. Dat betekent: een nieuwe recessie. Nederland blijft zelfs ver achter bij het gemiddelde van de eurozone.

Nederland is in de laatste drie maanden van 2011 afgelopen jaar opnieuw in een recessie beland, en de krimp is groter dan verwacht. Huishoudens geven minder uit, het buitenland nam minder Nederlandse goederen af en ook de overheid besteedde minder. Daardoor kromp de economie in het vierde kwartaal van 2011 met 0,7 procent, na een teruggang van 0,4 procent in het derde kwartaal. Dat blijkt uit cijfers die het Centraal Bureau voor de Statistiek vandaag bekendmaakte.

Een recessie is: twee achtereenvolgende kwartalen van krimp. Die komt niet onverwacht. Economen vreesden de afgelopen twee jaar voor een zogenoemde dubbele dip. Nederland belandde halverwege 2008 in recessie als gevolg van de Amerikaanse hypothekencrisis en wist zich sindsdien eigenlijk niet te herstellen. De financiële crisis van 2008 liep vrijwel naadloos over in de eurocrisis.

Verrassend is dat de Nederlandse economie zo veel slechter presteert dan het gemiddelde in de eurozone (0,3 procent krimp in het vierde kwartaal). Alleen België en probleemlanden Griekenland, Portugal en Italië zitten eveneens in een recessie. De Nederlandse economie presteerde in de tweede helft van 2011 zelfs slechter dan de Spaanse en de Italiaanse, maandenlang het middelpunt van de crisis.

Het CBS wijst vooral naar de huishoudens. Die zijn zeer bezorgd over de economie en geven daardoor veel minder uit. Huizenprijzen dalen en er is onrust over de toekomst van de hypotheekrenteaftrek. Volgens het CBS durven Nederlanders geen grote aankopen als auto’s en meubelen te doen. De kostenbesparingen van het kabinet dragen hieraan ook bij, aldus het CBS.

Het krimpcijfer werd gisteren onmiddellijk ingezet als argument door zowel voor- als tegenstanders van extra bezuinigingen. Nederland moet volgens Europese regels volgend jaar het tekort hebben teruggebracht tot de Europese norm van maximaal 3 procent van het bruto binnenlands product. Nu de vaart uit de economie is en belastinginkomsten zullen dalen, zullen nog meer maatregelen nodig zijn om aan die begrotingseisen te voldoen. Minister Verhagen (Economische Zaken, CDA) zei vandaag dat slimme bezuinigingen en hervormingen nodig zijn. „We moeten nu aanpakken, anders dreigt het scenario voor langdurige stagnatie. Er is geen tijd voor politieke stilstand”, zei Verhagen, mogelijk in een boodschap aan gedoogpartner Wilders, geen voorstander van gevoelige hervormingen van bijvoorbeeld de woningmarkt.

FNV-voorzitter Jongerius meldde snel dat het zorgelijk is dat de Nederlandse economie het zoveel slechter doet dan de Duitse (0,2 procent krimp in het vierde kwartaal) en de Franse (0,2 procent groei). „Dit leert ons dat enorme nieuwe bezuinigingspakketten boven op wat er nu ligt, moeten worden vermeden. Het wordt tijd dat het kabinet de economie stimuleert in plaats van kapot-bezuinigt”, aldus Jongerius.

De cijfers van het CBS waren niet louter somber. Ondanks de neergang kwamen er in het vierde kwartaal van 2011 19.000 banen bij vergeleken met het derde kwartaal. De krimp mag dan groter zijn dan in de meeste andere eurolanden, het werkloosheidspercentage van 4,9 procent is het op een na laagste in de monetaire unie, na Oostenrijk.

Commentaar: pagina 2

Het wordt nog veel erger: pagina 22

    • Melle Garschagen