Frustratie over derde spoorrampjaar

Voor het derde jaar op rij boog de Kamer zich over de winterproblemen op het spoor. De woede richtte zich als vanouds op NS en ProRail, zonder echt resultaat.

De directie van NS heeft nog altijd niet aangeboden af te zien van de bonus dit jaar. Ook zijn nog geen excuses aangeboden aan de reizigers. En de uitgeklede dienstregeling heeft elf dagen – veel te lang – geduurd.

Het zijn maar een paar van de frustraties van Kamerleden na de de chaos op het spoor op 3 en 4 februari. Duizenden reizigers strandden op Utrecht CS en Amsterdam CS. Het was het derde achtereenvolgende jaar dat de winter voor grote problemen op het spoor zorgde. En dus was gisteren ook het derde achtereenvolgende jaar dat boze Kamerleden erover debatteerden. Arie Slob (ChristenUnie): „Ik heb de teksten van vorig jaar maar weer meegenomen.”

De Tweede Kamer en NS zijn even geen vrienden meer. Kamerleden vielen tijdens het spoeddebat over elkaar heen om NS en spoorbeheerder ProRail te kapittelen. Leon de Jong (PVV): „Na één sneeuwbui, die twee dagen eerder al was voorspeld, lag alles weer plat.” Maarten Haverkamp (CDA): „We kunnen twitteren met André Kuipers in de ruimte, maar we weten niet of de trein op spoor 2 wel vertrekt.” Charlie Aptroot (VVD): „De raad van commissarissen bij NS moet weg. We moeten de boel daar eens flink opschudden.”

De NS-top verdient geen bonus, vindt de Kamer, maar dat is niet af te dwingen. Minister Melanie Schultz (Infrastructuur, VVD) kan hoogstens bellen met de raad van commissarissen – wat ze al heeft gedaan – met het dringende advies dit jaar maar eens over te slaan. De rvc gaat over het toekennen van bonussen.

Sinds NS en ProRail in 1995 op afstand zijn gezet van de overheid, is de greep van de politiek op beide bedrijven fors verkleind. En dus kan de Kamer alleen klagen, en dat gebeurde gisteren volop. Over het feit dat NS geen excuses heeft aangeboden en alle schuld bij ProRail neerlegt, bijvoorbeeld. „We hadden genoeg treinen en genoeg personeel”, zei directeur Reizigers Ingrid Thijssen eerder. „Alleen het spoor waarover we moesten rijden, werkte niet.”

Nog een ergernis: de slechte reizigersinformatie. NS-medewerkers op perrons wisten nauwelijks iets, informatieborden waren leeg, en de website, waar NS naar verwees, raakte snel overbelast. Testen hadden uitgewezen dat de site 1,8 miljoen pageviews per uur aan zou kunnen, maar op ‘zwarte vrijdag’ ging de site al bij 928.000 pageviews op zwart. Terwijl het verbeteren van de reisinformatie juist de belangrijkste eis van Schultz was geweest na het winterdebacle van vorig jaar. „Het is niet te verkopen dat je in deze situaties geen informatie geeft”, benadrukte Schultz gisteren nog maar eens.

En dan is er nog de uitgeklede dienstregeling, die elf dagen duurde. Te lang in de ogen van de Kamer. Pas vandaag geldt weer de normale dienstregeling. „Reizigers zijn als haringen in een ton weggebonjourd”, aldus PVV’er De Jong.

Schultz zei gisteren dat het spoorsysteem „zo complex en drukbereden is, dat het niet bestand is tegen calamiteiten.” Ze vindt, samen met de Kamer, dat NS sneller moet overschakelen naar een beperkte dienstregeling als sneeuw of vorst wordt voorspeld. Maar een eenvoudigere dienstregeling het hele jaar door wil ze ook weer niet, want dan moeten reizigers vaker overstappen.

De oppositie legde de kritiek ook bij Schultz zelf neer. „De minister veegt haar straatje schoon en legt alle schuld bij NS en ProRail”, aldus Jacques Monasch (PvdA). Maar Schultz wordt onvoorwaardelijk gesteund door VVD, CDA en PVV, die alle pijlen op NS en ProRail richtten. En dus kon Schultz gisteren gewoon weer zeggen dat ze er zelf ook van „baalt dat het zo gelopen is”. Schultz: „Maar ik blaak van de ambitie om het op te pakken”.

    • Oscar Vermeer