Fortis wist dat het slecht ging, maar zweeg

Voormalig Fortis-bestuurders Gilbert Mittler en Jean-Paul Votron zijn persoonlijk aansprakelijk voor schade die beleggers liepen.

Dát hadden ze nou niet moeten zeggen.

Gilbert Mittler, de toenmalig financieel bestuurder van Fortis, zei op 22 mei 2008 in Brussel, een half jaar na de miljardenovername van ABN Amro Nederland, tegen beleggers: „We liggen goed op schema van onze solvabiliteitsdoelstellingen.”

Zijn baas, topman Jean-Paul Votron liet op dezelfde dag in een persbericht al even vrolijke geluiden horen over de integratie met ABN Amro. „We hebben nu op alle fronten grote vooruitgang geboekt. Alle belangrijke mijlpalen in dit proces zijn bereikt.”

Vanochtend oordeelde de rechtbank Utrecht in een afgemeten vonnis dat dit onjuiste en misleidende informatie was. Ruim een maand later immers, op 26 juni 2008, moest het Belgisch-Nederlandse concern een flink aantal noodmaatregelen afkondigen om de financiële gezondheid (solvabiliteit) met ruim 8 miljard te stutten. Waaronder twee voor beleggers direct voelbare: het interim-dividend werd geschrapt en er werden opnieuw nieuwe aandelen uitgegeven.

Votron en Mittler hebben in die paar weken, in de woorden van de rechtbank, de zaken bij Fortis naar de buitenwereld herhaaldelijk „rooskleuriger voorgesteld dan die daadwerkelijk waren”. Buiten woedde toen inmiddels de kredietcrisis op de financiële markten en de buffers die Fortis had opgebouwd om de overname van ABN Amro (ter waarde van 24 miljard euro) te verteren bleken onvoldoende. Omdat die informatie wel binnen de top van Fortis bekend was, oordeelt de rechter nu dat Votron en Mittler zich schuldig hebben gemaakt aan onrechtmatig gedrag, waarvoor zij persoonlijk aansprakelijk kunnen worden gehouden. Zij hadden het „onjuiste beeld” moeten wegnemen door eerlijk naar buiten te brengen dat „niet één maatregel meer werd uitgesloten om de verzwakte solvabiliteitspositie te versterken”.

Maurice Lippens, die als voormalig president-commissaris en het publieke gezicht van Fortis ook was gedagvaard in deze zaak, gaat vrijuit. Hij heeft volgens de rechtbank zelf geen onjuiste mededelingen gedaan.

Een groep particuliere beleggers, waaronder voormalig SHV-topman Dick de Kat, die zaak had aangespannen, zal nu in een vervolgprocedure een schadeclaim gaan indienen. Hun advocaat Hendrik-Jan Bos had de omvang van de schade eerder ingeschat op ruim 1,5 miljoen euro.

Dat is een verwaarloosbaar bedrag op de totale schade die Fortis-aandeelhouders hebben geleden. In de jaren 2007-2008, van de overnamestrijd om ABN Amro tot de ondergang van Fortis is tussen de 40 miljard en 50 miljard euro aan beurswaarde in rook op, becijferde beleggersvereniging VEB in twee andere procedures. Het is niet ondenkbaar dat andere (institutionele) beleggers met dit verse vonnis in de hand óók procedures tegen de voormalig Fortis-top gaat aanspannen. Dan kunnen de schadeclaims tot in de miljarden gaan lopen.

Hoe anders zijn vandaag de woorden van Jean-Paul Votron te lezen die hij eind mei 2008 jubelend over de overname van ABN Amro uitsprak „We creëren voor onze aandeelhouders waarde op lange termijn.” Mocht de uitspraak van vanochtend in beroep standhouden, dan mag Votron hopen dat hij over een adequate bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering beschikt.

    • Philip de Witt Wijnen