NASA niet met ESA naar Mars

De planeet Mars met zijn maantjes Phobos (linksvoor) en Deimos (rechtsachter) ILL: Planete Astronomie

Het zat er al een poosje aan te komen, maar gisteren ging de kogel door de kerk: de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA doet niet meer mee met de twee Marsmissies van ExoMars. Te duur.

NASA en haar Europese zusterorganisatie ESA zouden in 2016 een Marssatelliet lanceren, in 2018 gevolgd door een Marskar die monsters moet nemen van de Marsbodem.

In het gisteren gepresenteerde begrotingsvoorstel voor 2013, dat nog door het Congres goedgekeurd moet worden, wordt NASA’s Mars-exploratieprogramma met bijna 40 procent gesnoeid van 587 miljoen naar 361 miljoen dollar. Deelname aan de satelliet van 2016 is daardoor uitgesloten, de kans op een rol in 2018 lijkt uiterst klein.

De bezuiniging, al lang aangekondigd in informele contacten met de Amerikanen, is toch nog een schok voor partner ESA, die al 200 miljoen euro in ExoMars investeerde, en ook mét Amerikaanse deelname al moeite had om het budget van 1 miljard euro los te krijgen bij de lidstaten.

De VS zouden, naast wetenschappelijke instrumenten en communicatieapparatuur, de twee Atlas V-raketten leveren om de missies te lanceren. Ook stonden ze genoteerd voor het nieuwe sky crane landingssysteem, het zwevende platform waaronder de Marskar aan een kabel afdaalt op het Marsoppervlak.

Gezien het afhaken van de Amerikanen is ESA al in onderhandeling met het Russische ruimtevaartagentschap Roscosmos. Dat zou mogelijk twee Proton-raketten kunnen leveren voor de lanceringen, al is nog niet duidelijk wie de unieke Amerikaanse expertise in het afdalen op de Marsbodem zou kunnen vervangen.

De koers van NASA, dat vorig jaar het Space Shuttle-programma beëindigde, was lang onzeker. Uit het nieuwe budget, grotendeels politiek gedicteerd, blijkt een hernieuwde nadruk op bemande ruimtevaart, ten koste van wetenschappelijk onderzoek en samenwerking met Europa. In totaal slonk het budget met maar 0,3 procent, tot 17,7 miljard dollar.

Gespaard blijft de ontwikkeling van het Space Launch System, een nieuwe serie bemande raketten met de bijbehorende Orion-capsule. NASA’s Commercial Crew-programma, bedoeld om het personenvervoer van en naar het internationale ruimtestation ISS uit te besteden aan commerciële partijen, ging van 406 miljoen naar 830 miljoen dollar.

Ook ontzien is de James Webb Space Telescope, de grote infrarood-ruimtetelescoop van 8,5 miljard dollar, die kampte met forse budgetoverschrijdingen, maar eind vorig jaar behoed werd voor afgelasting.