De holle vaten van Shell- echt iets voor jongeren

Wrooefff.. Wat een steekvlam. Shell gooit nog wat vaten olie op het vuur. Het Brits-Nederlandse energieconcern wil zijn Nederlandse pensioenregeling voor nieuwkomers vanaf 2013 reduceren tot een individueel spaarvarken zonder vet op de botten.

De huidige bijna 11.000 Nederlandse werknemers houden hun riante regeling. Pensioen is voor hen bijna gratis. Is gekoppeld aan het laatst verdiende loon (de rest van Nederland heeft het gemiddelde loon). En Shell garandeert een solvabel pensioenfonds (kostte in 2009 2.000 miljoen euro).

Over de nieuwe regeling praat Shell nog met de ondernemingsraad. Dat wordt lekker samenwerken: collega’s met een rijk én armoedig pensioen. Het plan zegt iets over de ramkoers van Shell, de dreigende funeste gevolgen voor werknemers elders én de penibele toekomst van de vakbeweging.

Shell vindt pensioenen te duur worden. In 2010, het laatste jaar met concrete cijfers, betaalde Shell 305 miljoen euro pensioenpremie in Nederland. Totale Shell winst in 2011: 21 miljard euro.

Shell heeft dit jaar ook de sluiting van zijn puike pensioenregeling voor Britse werknemers aangekondigd. Daarmee volgt het concern de Britse trend van intense versobering van pensioenen. In Nederland is die trend juist nauwelijks zichtbaar: werkgevers blijven zich ook in het pensioenakkoord committeren aan collectieve regelingen. Shell dus niet. Dat kan andere schraalhansen stimuleren.

Hoe werkt zo’n individueel pensioenspaarvarken als Shell voorstelt? De werkgever betaalt een vaste premie en dat geld gaat samen met uw eigen pensioenpremie in een individuele spaar- en beleggingspot. U loopt verder alle risico’s: op beleggingsverliezen, op inflatie en de kans dat u langer leeft dan verwacht.

Het voordeel voor werkgever? Vaste premie, geen garanties.

Uw voordeel? Is er niet. De firma Cordano heeft dat uitgezocht voor een rapport in 1999 van denktank WRR, dat voorzover mij bekend niet is weersproken. Neem een tweeling, één met een collectief pensioen en één ‘vrije jongen’. De laatste betaalt het dubbele voor dezelfde uitkomst, tenzij hij extra geld bijlegt en extra goed belegt. Dan is hij maar 50 procent duurder uit. Hoe meer reserves het pensioenfonds heeft en hoe langer het fonds in aandelen en participaties belegt, hoe beter. Bij dat laatste verliest het gemiddelde individu, die risico’s mijdt, altijd.

De kredietcrisis heeft menige individuele pensioenspaarpot gekraakt. Vergeleken daarbij verkeren de collectieve pensioenfondsen in blakende gezondheid. Dit is het échte casinopensioen dat FNV Bondgenoten afwijst. Maar ja, collectief is alom in diskrediet en jongeren van D66, GroenLinks, PvdA en VVD pleitten onlangs voor individuele pensioenrekeningen. Alleen solidariteit als zij daar zelf wat aan verdienen.

Wat kan de vakbond doen? Toekomstig personeel voert geen actie. Toekomstige bondsleden betalen geen contributie. In 2005 hebben Shell-werknemers nog gestaakt tegen soberder pensioenen. En nu? Stoppen met tanken bij Shell? Een boycot? Adverteren om niet bij Shell te gaan werken? Een financieel steunpunt openen met advies voor nieuwe werknemers?

FNV Bondgenoten moet aan de bak voor de nieuwkomers. Om een olievlekwerking te voorkomen.

Shell geeft de generatiestrijd om pensioen, AOW en langer werken een nieuwe dimensie. Oudere topmanagers (Shell) komen tegemoet aan wensen van jongeren (in de politiek) waar andere ouderen (FNV Bondgenoten) mordicus tegen zijn. Jongeren verknallen hun eigen belang. Sterkte! Ik schrijf het bij in het rijtje met Legiolease en woekerpolissen.

Menno Tamminga