Twijfel over ACTA groeit na demonstraties

An activist protests against the Anti-Counterfeiting Trade Agreement, or ACTA, in front of the Government palace in Vilnius , Lithuania, Saturday, Feb. 11, 2012. ACTA aims to harmonize international standards on protecting the rights of those who produce music, movies, pharmaceuticals, fashion, and a range of other products that often fall victim to piracy and intellectual property theft, however some Internet users are worried it could lead to online censorship. (AP Photo/Mindaugas Kulbis) AP

In een groot aantal Europese steden zijn zaterdag mensen de straat opgegaan uit protest tegen het ACTA-verdrag, het Anti-Counterfeiting Trade Agreement, over auteursrechten op internet. De betogers vrezen dat het internationale verdrag de vrijheid van informatie op internet aantast.

Ook Anonymous, een in los verband werkende groep hackers, verzet zich tegen ACTA met acties op internet. Zo werd afgelopen vrijdag met succes de website van de CIA aangevallen. De Amerikaanse inlichtingendienst was enige tijd digitaal niet bereikbaar. Een dag eerder wist Anonymous onder andere websites van de staat Alabama aan te vallen en van de Mexicaanse Senaat en het ministerie van Binnenlandse Zaken. Ook werden de website van de FBI, de federale politie, en van het Witte Huis gehackt. Na de aanval van de FBI verscheen op filmkanaal YouTube een opname van een gesprek tussen FBI en de Britse politie over Anonymous.

De demonstranten die dit weekeinde onder meer in een aantal steden in Polen (waar enkele weken geleden het straatprotest tegen ACTA begon) en in Duitsland en in Parijs, Wenen, Helsinki en Praag de straat op gingen, spreken van ‘cyberfascisme’. Ze stellen dat het ACTA-verdrag in strijd is met de rechtstaat, dat het leidt het tot censuur en een ‘Big Brother’ die internetactiviteiten gaat controleren.

Voorstanders van ACTA zeggen echter dat het verdrag nodig is om de strijd aan te binden tegen internetpiraterij. Het internationale verdrag moet wetgeving op het gebied van digitaal auteursrecht – voor producten variërend van muziek en films, tot medicijnen en mode – harmoniseren.

De protesten hebben er inmiddels toe geleid dat steeds meer politici zich afvragen of het ACTA-verdrag wel haalbaar is. Een groot aantal geïndustrialiseerde landen, waaronder de VS, Japan, Zuid-Korea en verschillende Europese landen heeft ACTA weliswaar ondertekend, maar politici aarzelen nu of ze het verdrag uiteindelijk wel moeten ratificeren.

Zo heeft de Amerikaanse president Barack Obama er zijn handtekening onder gezet. Maar inmiddels bestaat in het Congres het idee dat het verdrag wel eens in strijd zou kunnen zijn met de Amerikaanse grondwet. Dat zou betekenen dat ook de Senaat en het Huis van Afgevaardigden zich erover moeten uitspreken.

In Nederland moet de Tweede Kamer er nog over stemmen. Volgens minister Verhagen (CDA, Economische Zaken) zitten er geen grote risico’s aan ratificatie.

Het Europees Parlement zal begin van de zomer over ACTA debatteren. De voorzitter van het Europees Parlement, Martin Schulz, waarschuwde zaterdag op de Duitse tv dat in het verdrag de balans tussen auteursrechten en de rechten van individuele internetgebruikers „onvoldoende verankerd is”. Mensenrechtenorganisatie Amnesty International heeft de Europese Unie opgeroepen het verdrag niet te ratificeren.