Superagent China is zoek

Wang Lijun, de succesvolle politiechef die vreest voor zijn leven. Foto AP

Wat deed China’s bekendste misdaadbestrijder, Wang Li-jun (52), vorige week een dag lang op het Amerikaanse consulaat in Chengdu, de hoofdstad van de zuidwestelijke provincie Sichuan? Hoge Chinese functionarissen –Wang is viceburgemeester van naburig Chongqing (32 miljoen inwoners) en zeer succesvol politiecommissaris – komen nooit ongenood Amerikaanse consulaten binnenvallen.

Was Wang, die onderwerp is van films en tv-series, van plan politiek asiel te vragen in de VS? Vreesde hij arrestatie en het vuurpeloton? Of maakte zijn vlucht van Chongqing naar Chengdu en het onaangekondigde bezoek aan het Amerikaanse consulaat deel uit van een politieke strijd rondom het politbureau, het hoogste orgaan van de CPC?

Wang gold tot vorige week als een van de trouwste volgelingen van Bo Xilai, de partijbaas van Chongqing en kandidaat voor het politbureau. Er zijn vacatures in het machtige partijorgaan, door de pensionering van zeven van de negen leden.

Na zijn verblijf op het consulaat, dat omsingeld was door honderden agenten van de politie en de staatsveiligheidsdienst, werd Wang voor „therapeutisch verlof” naar Peking gebracht en is sindsdien onvindbaar.

Opmerkelijk is dat in sommige kranten en op mediawebsites tamelijk openlijk wordt gespeculeerd over een machtsstrijd, waarin Wang een pion is. Een theorie wil dat tegenstanders van Bo Xilai de jacht op Wang hebben geopend om de populaire Bo te beschadigen. Als het Centraal Organisatie en Discipline Departement in Peking daadwerkelijk een disciplinair onderzoek tegen Wang heeft ingesteld raakt dat ook Bo Xilai. De twee waren onafscheidelijk en het was Wang die in Bo’s naam de jacht had geopend op duizenden triadeleden, corruptie politiemannen en graaiende partijfunctionarissen in Chongqing. Bo streek met de eer van Wang’s werk.

Een tweede theorie wil dat Bo Xilai daarom Wang uit de weg wilde ruimen. Wang wilde met zijn actie de aandacht trekken van mogelijke beschermheren in Peking en van de nationale en vooral ook internationale media. Hij zocht veiligheid in openheid. Dat is hem in ieder geval gelukt. Wat dit betekent voor Bo Xilai is onduidelijk – China-experts denken dat zijn carrière is afgelopen – maar vast staat dat deze politieke thriller wordt vervolgd.

    • Oscar Garschagen