Noodkreet van Syrische schrijver

Khaled Khalifa stelt de situatie in Syrië aan de kaak: ‘In de afgelopen week, tot het moment dat ik dit schrijf, zijn er meer dan duizend martelaren opgekomen.’ De Syrische schrijver Khaled Khalifa (1964) heeft een noodkreet gepubliceerd aan vrienden, schrijvers en journalisten ‘over de hele wereld, en China en Rusland’. Hij schrijft onder meer:

Khaled Khalifa stelt de situatie in Syrië aan de kaak: ‘In de afgelopen week, tot het moment dat ik dit schrijf, zijn er meer dan duizend martelaren opgekomen.’

De Syrische schrijver Khaled Khalifa (1964) heeft een noodkreet gepubliceerd aan vrienden, schrijvers en journalisten ‘over de hele wereld, en China en Rusland’. Hij schrijft onder meer:

Mijn volk is onderworpen aan een genocide en de blindheid van de hele wereld heeft het regime gestimuleerd om de vreedzame revolutie te elimineren. De steun van China, Rusland, Iran en de stilte vanuit de rest van de wereld ondanks de misdaden die in daglicht worden gepleegd, hebben het regime een vrijbrief gegeven om ons volk al elf maanden lang te vermoorden. Wat de afgelopen weken is gebeurd, moet ertoe leiden dat de humanitaire ramp die zich in Syrië voltrekt bovenaan de agenda van mensenrechtenadvocaten komt te staan.

Vanwege de wereldwijde stilte geeft hij een update van het Syrische optreden afgelopen week.

In de afgelopen week, tot het moment dat ik dit schrijf, zijn er meer dan duizend martelaren omgekomen, vele van hen kinderen, en honderden huizen zijn vernietigd, met bewoners en al.

Er is gebrek aan alles: voedsel en medicijnen, waarvan de invoer wordt tegengehouden, veldhospitalen worden gebombardeerd en telefoonverkeer is afgesneden van de buitenwereld. En dat terwijl het Syrische volk er een is van ‘vrede, koffie en muziek’.
Zwijgen maakt medeverantwoordelijk, stelt Kahlifa. En hoewel hij zich ervan bewust is dat schrijvers machteloos zijn in tijden als deze, doet hij toch een oproep het stilzwijgen te doorbreken.
De oproep van Kahlifa is opmerkelijk: afgelopen lente, na het verschijning van de vertaling van zijn roman De poorten van het paradijs, liet hij zich nog optimistisch uit over de veranderingen in zijn land. In een interview in NRC (hele interview hier te lezen voor abonnees) zei hij:

Het belangrijkste nu is dat de muur van angst is afgebroken. De Syrische bevolking heeft zich weer meester gemaakt van de politiek. Ik denk niet dat het regime het zal volhouden. Geen enkel regime kan het volhouden tegen de demonstranten. Voor hervormingen is het te laat. Omdat er bloed is gevloeid.

In andere interviews benadrukte hij dat het Westen zich vooral niet moest bemoeien met de gang van zaken omdat dit een Syrische aangelegenheid was die alleen maar op een happy ending kon uitlopen. In het maandblad Onze Wereld zei hij hierover:

In Syrië gaat het niet om het wegjagen van een individu, maar om het omverwerpen van een systeem, en dat moet van binnenuit.

Zijn roman De Poorten van het Paradijs stond op de shortlist van de Internationale Prijs voor Arabische Fictie. Desondanks is de roman in Syrië zelf verboden, waarschijnlijk omdat de pijnlijke geschiedenis wordt aangesneden van een opstand in 1982 tegen president Hafez al-Assad, de vader van de huidige president. Er was gewelddadig verzet van de Moslim Broederschap, die zich keerde tegen het atheïstische en alevitische karakter van het regime, de corruptie en de westerse invloeden in Syrië. In deze roman gaat het over de aanloop naar deze periode en vooral de vernietiging van de stad Hama. De hoofdpersoon sluit zich aan bij de Broederschap, wordt gevangengenomen, voelt zich volledig ontworteld na haar vrijlating en komt tot het inzicht dat geweld niet de oplossing is.

De poorten van het paradijs (uit het Arabisch vertaald door Aafke S. Heuvink) verscheen bij uitgeverij De Geus en is hier te koop.

    • Toef Jaeger