Kunduz? We hebben andere problemen

Echte liefde zal het niet worden tussen de leden van GroenLinks en de Kunduz-missie. „Maar als je begint, kan je niet zomaar stoppen”, vindt zelfs Ineke van Gent.

De rust bij GroenLinks is even terug. Partijleider Jolande Sap, die haar eigen partijcongres in Utrecht toch wel gespannen tegemoet had gezien, kon tevreden zijn. Moties om de steun van GroenLinks voor de politietrainingsmissie in Kunduz in te trekken, werden zaterdag door tweederde van de aanwezige leden verworpen. Dat was een grote opluchting, ook omdat peilingen onder GroenLinks-leden voor het congres erop wezen dat een meerderheid de moties zou steunen. De slepende onenigheid tussen congres en fractie behoort nu tot het verleden.

Maar de keuze van het congres om zich neer te leggen bij het besluit van de fractie, een jaar geleden, om de missie naar Kunduz te steunen, leek niet geboren uit de overtuiging dat de missie zin heeft. Eerder was het de sterke behoefte om het onderwerp eindelijk achter zich te laten. Er zijn genoeg andere problemen voor de partij, die het in de peilingen consequent slecht doet.

Het was niet voor niets dat partijtoppers weinig pogingen deden om de aanwezigen van het nut van de missie te overtuigen, maar vooral appelleerden aan gevoelens van loyaliteit en de behoefte aan eenheid. Voormalig Europarlementariër Kathalijne Buitenweg ergerde zich eraan dat de partij zich gedroeg als „een konijn in de koplampen”. De leden moesten de Kamerleden hun „gezag teruggeven”.

Het verantwoordelijke Kamerlid Mariko Peters hield het congres voor dat leden en fractie al een jaar lang een agreement to disagree hadden over de wijsheid van ‘Kunduz’. Kon dat niet gewoon zo blijven? Wie nu tegen de missie stemde, zo hield Peters de leden voor, moest dat „niet alleen hier, maar ook daar aan de Afghanen gaan uitleggen”.

De sterkste troef was Ineke van Gent. Het Kamerlid had zelf als enige van de fractie tegen de missie gestemd. Daar stond ze nog steeds achter. Maar dat moest het congres nu niet doen, vond ze. „Als je begint, kan je niet zomaar stoppen.”

Het congres liet zich overtuigen. Toch was de indruk dat de leden niet blij zijn met de gang van zaken. Een motie die opriep tot betere communicatie van fractie met partij werd aangenomen, net als een motie die de de fractie opriep „geen tijd en energie te steken in het fantaseren over nieuwe verkiezingen, maar zich in plaats daarvan te richten op het krachtig neerzetten van het GroenLinkse verhaal en zich niet uit het veld te laten slaan door plagerige prikjes van links of rechts”.

In de fractie loopt het inderdaad niet lekker. Daar is voortdurende onenigheid over de koers – en bij sommigen twijfel over het leiderschap van Sap. Verschillende Kamerleden zijn sceptisch over de toenadering die Sap regelmatig zoekt tot de SP. Zij vinden dat GroenLinks daarmee te veel in de conservatief-linkse hoek terechtkomt. Ook zijn er terugkerende meningsverschillen over hoe GroenLinks zich in de kijker moet spelen.

De fractie moet de komende weken weer een lastig besluit nemen. Het kabinet presenteert binnenkort een onderzoek naar mogelijke uitbreiding van de Kunduz-missie. Het GroenLinks-congres is in overweldigende meerderheid tegen. Maar Sap nam toch wat ruimte voor zichzelf: „Uitbreidingen die buiten de voorwaarden en doelen van de missie vallen, wijzen wij af”, zei ze. Maar wat als het kabinet nou een uitbreiding presenteert die daarbinnen valt?