Een crisis is een 'kans'

Terwijl duizenden Grieken staken sloot een groep positivo’s zich 54 uur op om een eigen bedrijf uit de grond te stampen.

Athene. In de rijke wijk Maroussi, vlakbij de rondweg om Athene, lopen jonge Grieken in T-shirts van Startup Weekend Athens 2012. Op hun rug het soort slogans waarmee ze zich nu maar even beter niet in de binnenstad kunnen vertonen. ‘Ik heb in 54 uur tijd een bedrijf opgericht. Wat heb jij afgelopen weekend gedaan?’

Voor duizenden landgenoten is dit weekend het antwoord: staken, vechten en demonstreren, tegen het zware versoberingsprogramma voor de komende jaren, waarmee de politiek onder druk heeft ingestemd.

De tweehonderd deelnemers van het Startup Weekend sluiten zich 54 uur op in het Microsoft Innovation Center om plannen voor een eigen bedrijf, meestal in de IT, te concretiseren. De vergaderstoelen zijn comfortabel, strak en modern, de kantine is licht, de presentatieschermen digitaal. Ervaren mentoren en mogelijke investeerders dragen rode shirts, de ‘startups’ grijsblauw.

Dit zijn Grieken die zich al hebben neergelegd bij de harde werkelijkheid dat er maar een iemand is die de komende jaren in Griekenland mogelijk wat voor je kan betekenen. En dat ben je zelf.

„We zaten dit jaar al weken van te voren vol”, vertelt Fotis Draganidis van Microsoft. „In het verleden had je een hoop mensen die dachten ‘ik ben een goede student. Ik haal hoge cijfers en doe daarna een toetredingsexamen voor een overheidsbaan’. Veel talent werd door de overheid geabsorbeerd. Nu is dat vrijwel geen optie meer. Dan is de keuze tussen een baan in het bedrijfsleven waar de salarissen omlaag gaan, naar het buitenland uitwijken, of voor jezelf beginnen.” Volgens de nieuwste afspraken moet het aantal mensen dat voor de overheid werkt eind 2015 150.000 lager zijn, van ongeveer 800.000 nu.

Onder de mentoren zit een aantal onverbeterlijke optimisten, zoals Stavros Messinis (39), een kleine energieke man met borstelige wenkbrauwen, die sinds twee jaar flexibele werkplekken in het centrum van Athene verhuurt en zegt dat de zaken fantastisch gaan. „We verdubbelen iedere drie maanden.” Een crisis is in zijn taalgebruik een ‘kans’. De demonstranten zijn ‘bang voor verandering’ en handelen vanuit gevestigde belangen. Hij laat zijn hoofd hangen als hij ze nadoet.

De meeste twintigers en dertigers die pogen onder de huidige omstandigheden een eigen bedrijf uit de grond te stampen, hebben een iets genuanceerder beeld. „Als ik hier niet zat, stond ik misschien op Syntagma tussen de demonstranten”, zegt Florendia Fourli (33). „Een land waarin je niet weet wat morgen brengt is een moeilijke omgeving om creatief of ondernemer te zijn.” Ze spreekt uit ervaring, want ze heeft sinds een jaar een eigen bedrijf. Het is vooral gericht op export, want ‘de Griekse markt is nu extreem moeilijk’.

Een van de meest omstreden veranderingen in het nieuwe ‘memorandum’ dat momenteel wordt gesloten tussen de Gr iekse regering en internationale kredietverstrekkers is de verlaging van het minimumloon van 751 euro naar 586. Ook wordt gemorreld aan de macht van de vakbonden. De regel dat oude CAO’s geldig blijven als werkgevers en werknemers er in onderhandelingen niet uitkomen, wordt bijvoorbeeld geschrapt. Maatregelen die de werkgevers van de toekomst moed geven?

„Niets aan deze crisis is positief”, zegt Paul Vosniadis (29), als grafisch ontwerper werkzaam bij een reisorganisatie. Zijn vrouw is lerares. Haar inkomen is verlaagd van 1200 euro naar 740 per maand, vertelt hij. Door de hogere belastingen heeft hij zelf honderd euro minder. Daarnaast zijn prijzen gestegen, vooral voor brandstof en elektriciteit. Ze hebben een dochter van twee. „Dat ik een eigen onderneming probeer te starten is uit noodzaak.”

Zijn bedrijfsplan is ontstaan doordat hij het afgelopen jaar prijzen van levensmiddelen is gaan vergelijken om uit te komen. Nu zint hij op een bezorgdienst die slim inkoopt voor Grieken die slecht ter been zijn.

„Als dit niet lukt verhuizen we naar Duitsland. We blijven en bouwen iets nieuws op in Griekenland. Of we vertrekken. Ik ben mijn cv al aan het vertalen.”

    • Marloes de Koning