‘Vredespact Soedan en Zuid-Soedan’

De Soedanese president Omar al-Bashir, die door het Internationaal Strafhof gezocht wordt voor genocide, oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid in de provincie Darfur. Foto Reuters

De regeringen van Soedan en Zuid-Soedan hebben beloofd elkaars soevereiniteit en territoriale integriteit te respecteren. Dat zei de oud-president van Zuid-Afrika Thabo Mbeki vanochtend, die de belangrijkste bemiddelaar is bij de crisisbesprekingen die beide landen momenteel voeren.

Soedan en Zuid-Soedan hebben Mbeki volgens de BBC beloofd over en weer geen aanvallen meer uit te voeren. Zuid-Soedan werd vorig jaar juli onafhankelijk van het noorden, maar het is sindsdien erg onrustig aan de lange grens tussen beide landen. De twee regeringen worden er door internationale organisaties van beschuldigd milities in het grensgebied te steunen. Bij gevechten tussen deze milities vallen regelmatig veel slachtoffers.

Naast een conflict over de precieze grens tussen beide landen zijn Soedan en Zuid-Soedan het ook oneens over oliezaken. Zuid-Soedan is zeer rijk aan olie, maar heeft Soedanese pijpleidingen en andere infrastructuur van het buurland nodig om zijn olie te kunnen afvoeren. Beide landen zijn het nooit eens geworden over het bedrag dat Zuid-Soedan Soedan moet betalen voor het gebruikmaken van de infrastructuur. Over de oliekwestie wordt vandaag bij de crisisbesprekingen, die plaatsvinden in de Ethiopische hoofdstad Addis Abeba, verder gesproken.

‘Onderhandelingen over olie gedreven door emoties’

Emoties eerder dan pragmatische overwegingen hebben de overhand gekregen bij de onderhandelingen over olie, schreef onze Afrika-correspondent Koert Lindijer onlangs in NRC Handelsblad:

“Na de scheiding tussen Noord- en Zuid-Soedan is er vrijwel op geen enkel terrein overeenstemming bereikt over de verdeling van de boedel. Driekwart van de oliebronnen kwam in het zuiden te liggen, maar de infrastructuur bevindt zich in het noorden. De olie-industrie wordt goeddeels gerund door noorderlingen, zuiderlingen ontbreekt het aan expertise. [...] Zuid-Soedan snijdt zichzelf in de vingers door de oliekranen dicht te draaien. Het exporteert 350.000 vaten per dag en is voor 98 procent van zijn inkomsten hiervan afhankelijk. (Noord-)Soedan is voor 45 procent van zijn inkomsten afhankelijk van olie en nu het sinds de scheiding nog maar 150.000 vaten produceert is de economie in een diepe val geraakt. De regering hoopte het verlies op te vangen door naar internationale maatstaven exorbitant hoge transferkosten te eisen.”

VN-secretaris-generaal Ban Ki-Moon riep de leiders van Soedan en Zuid-Soedan afgelopen week op sneller resultaten te bereiken bij de besprekingen:

“Voor de leiders van beide landen is de tijd gekomen om de noodzakelijke compromissen te sluiten, die een vreedzame en welvarende toekomst voor beide naties moet garanderen.”

    • Pim van den Dool