'Ik had Jonk er uit moeten lellen'

In zijn elf weken bij Ajax lag Martin Sturkenboom vooral overhoop met jeugdtrainers op De Toekomst. „Cruijff was bang dat Van Gaal de club op de rit zou krijgen.”

„Wat er nu bij Ajax gebeurt, is misschien ook wel wat de club verdient.”

Martin Sturkenboom vat zijn machteloze gevoel na een verloren strijd van drie maanden tegen het kamp-Cruijff in één zin samen. De interim-directeur stapte afgelopen donderdag op bij de Amsterdamse club, samen met technisch directeur ad interim Danny Blind. De beoogde samenwerking met Louis van Gaal was door een uitspraak van de rechter en het aangekondigde vertrek van de raad van commissarissen van de baan. „Jammer voor Ajax. We hadden heel veel voor de club kunnen betekenen. Onder leiding van Van Gaal hadden er mooie dingen kunnen gebeuren.”

Aan een bewogen periode kwam daarmee deze week een einde. Thuis, in zijn villa in Bosch en Duin, blikt hij terug op wat hij met gevoel voor sarcasme „een fantastisch dienstverband van drie maanden” noemt. Hier kreeg hij twee weken geleden bezoek van Ajax-supporters die hem en zijn gezin bedreigden. De 58-jarige bestuurder ondervond daarmee aan den lijve hoe hoog het conflict bij Ajax opgelopen was. „Cruijff heeft zich daar nooit tegen uitgesproken. Volgens mij had hij dat wel gekund. Misschien wel gemoeten. Maar op die momenten hoor je hem niet. Ik weet ook wel waarom.”

U moest weg, ongeacht hoe.

„Dat zijn uw woorden.”

Hoe groot is de macht van Cruijff binnen Ajax?

„Cruijff is gewoon dga, directeur-grootaandeelhouder. Hij heeft het binnen Ajax helemaal voor het zeggen. Iedereen luistert naar hem. Ik weet zeker dat er heel veel mensen binnen de vereniging zijn die het anders willen. Maar die zeggen dat niet, puur uit angst. Ze doen hun luikjes open, schatten de situatie in en doen de luikjes dicht voordat ze in gevaar komen. Want als je Johan tegen je hebt, heb je De Telegraaf tegen je. En dan heb je Voetbal International tegen je. Die mennen het publiek. Binnen Ajax heerst het onfatsoen.”

Is Cruijff zelf ook onfatsoenlijk?

„ Bij hem gaat zogenaamd altijd alles fout. De commissarissen van Ajax krijgen altijd aan het begin van het seizoen hun kaarten voor de thuiswedstrijden. Die komen bij iedereen aan. Behalve bij Cruijff. Maar ze komen ook niet terug, zelfs al heb je ze aangetekend verstuurd. Dus wordt er voor iedere wedstrijd voor kaarten gebeld door een vriend. Of een vriend van een vriend. Dat is meer arrogantie. Soms is Cruijff inderdaad onfatsoenlijk. Dan zegt hij: ‘Hoe heet die man ook alweer? Schurkenboom?’ Allemaal van die flauwekul. Daar doet de wereld om hem heen ook aan mee. Die Johan Derksen [hoofdredacteur Voetbal International]. Of Jaap de Groot [chef sport van De Telegraaf], een slaafse, kritiekloze volger. Moet je eens kijken wat hij zijn journalisten allemaal laat schrijven in die krant, pardon, op dat stuk papier. Daar zal ik tegen blijven strijden.”

U sloot zich aan bij een pact om achter Cruijffs rug zijn aartsvijand Van Gaal binnen te halen.

„Nu vergeet je het hele voortraject. Cruijff kan wel kwaad zijn, maar als je ziet hoe hij zich gedroeg bij de zoektocht naar een directeur, dan verwijt de pot de ketel toch dat hij zwart ziet? Ik keer het om. Cruijff was bang dat Van Gaal die club weer op de rit zou krijgen. Durf dat eens boven het stuk te zetten. Was Cruijff bang? Ja!”

Wat heeft u in drie maanden bij Ajax kunnen doen?

„Weinig. Ik heb wel iets kunnen doen in de Arena. Daar was ik met verschillende managers gesprekken begonnen. Dat ging goed. Maar de samenwerking tussen de directie en de jeugdopleiding, De Toekomst, is niet van de grond gekomen.”

U botste met hoofd jeugdopleiding Wim Jonk.

„Jonk was ook een manager, dus ik wilde contact met hem. Maar het lukte me maar niet om met hem aan tafel te komen. Dat werd een gebed zonder end. Jonk kwam gewoon niet opdagen. Daar hem ik hem een officiële waarschuwing voor gegeven. Ik zei: ‘Volgens mij heb je niet helemaal door hoe de gezagsverhoudingen liggen’. Het ging op insubordinatie lijken. Met overmoedig intimiderend en onfatsoenlijk gedrag en leugens probeerde hij de aandacht van zijn eigen organisatorische onkunde te verbloemen. Eigenlijk had ik hem er gewoon uit moeten lellen.”

Had dat gekund?

„Nee, dan was de ellende nog groter geweest.”

Logisch. Jonk is in de plannen van Cruijff een belangrijke pion.

„Nou ja, je hebt het over iemand die bij Volendam is weggestuurd wegens een gebrek aan organisatietalent. Als Jonk het voor het zeggen houdt, dan voorspel ik heel veel slechts bij de jeugdopleiding van Ajax. Laatst ging hij plotseling zelf de training van de A2 doen. Weet je waarom? Jonk wilde doen geloven dat ik hem dwars had gezeten bij het aanstellen van een nieuwe trainer. Ik wist van niks totdat ik op 26 januari opeens een mail kreeg van Jonk. Hij stelde dat ik al twee mailtjes van hem onbeantwoord had gelaten. Die stonden eronder geplakt. Ik dacht: ‘Kom ik nu uit een ei?’ Ik heb iemand van de ICT erbij gehaald en die bevestigde dat die mails nooit waren verzonden. Met dit soort praktijken had ik dus te maken.”

Waarom bent u hier ingestapt?

„Ik was aanvankelijk helemaal niet in beeld. Van Gaal was gevraagd om directeur te worden. Maar Van Gaal zei: ‘Dat kan ik toch helemaal niet. Ik ken mijn tekortkomingen’. Dus toen zei [president-commissaris] Steven ten Have tegen hem: ‘Dan zoek je er toch iemand bij?’ Van Gaal is bij Toon Gerbrands van AZ gaan informeren; met hem had hij daar succesvol samengewerkt. Maar Gerbrands had zijn commitment aan AZ. Hij wees Louis op mij. Ik heb een halve dag met hem gesproken. Misschien is het achteraf allemaal te snel gegaan.”

    • Bart Hinke
    • Koen Greven