Fijn die gouden handdruk, maar wat doe je ermee?

Het is een schrale troost bij ontslag: de ontslagvergoeding. Maar wat kun je het beste doen met die gouden handdruk?

Tips en trucs van deskundigen.

V oor de werknemers van de Limburgse autofabrikant NedCar kwam het deze week dichtbij: ontslag. Volgens de sombere scenario’s voor de arbeidsmarkt zullen er komend jaar nog veel ontslagen volgen. Er is één verzachtende factor voor werknemers die hun baan verliezen: de ontslagvergoeding, ofwel de gouden handdruk. Dat kan aardig oplopen. Neem Pieter van Dieren (niet zijn echte naam). Hij had ruim vijftien jaar bij een multinational gewerkt en zijn gezin (twee volwassenen, vier kinderen) had nooit geldzorgen gekend. Wel was het zo dat alles wat er aan salaris binnenkwam aan het eind van de maand ook weer uitgegeven was.

Toen hij zijn baan bij een reorganisatie kwijtraakte, kreeg hij 4 ton mee. Wat doe je als er ineens zo veel geld op je bankrekening staat? Van Dieren en zijn vrouw waren even in de verleiding om een nieuwe auto én een nieuwe keuken te kopen en ook met het hele gezin naar Australië op vakantie te gaan. Niet verstandig, want Van Dieren (53) moet wel op zoek naar een nieuwe baan in deze onzekere economische tijden en in de tussentijd moeten de studies van zijn kinderen en de hypotheek gewoon betaald worden.

Marnix Wansink, mede-eigenaar van financieel adviesbureau Clarus, ziet dit soort gevallen regelmatig in zijn praktijk. ,,Als adviseur moet je mensen die zo’n bedrag krijgen goed begeleiden, want de kans is groot dat ze hun financiële situatie anders niet meer overzien. Om te beginnen trekken wij dan ook twee uur uit om met de klant te praten over zijn spaargeld, zijn pensioen, eventuele schulden en zijn wensen voor de toekomst. Alleen dan kom je erachter op welke manier een gouden handdruk het beste kan worden weggezet.”

Bij ABN AMRO klinken soortgelijke geluiden: ,,De keuze tussen banksparen, direct afrekenen met de Belastingdienst of een stamrecht-bv is vreselijk complexe materie”, aldus Masha Bril, specialist toekomstvoorzieningen bij ABN AMRO Mees Pierson. ,,Laat je geld niet klakkeloos op je lopende rekening storten door je voormalige werkgever, maar laat je uitgebreid voorlichten over de voors en tegens van de diverse mogelijkheden. Breng je wensen naar voren en laat uitrekenen wat het meest gunstige in jouw situatie is.”

De meeste ontvangers van een gouden handdruk gebruiken het geld voor een standaarddoel: ze gebruiken het als inkomensaanvulling bovenop hun WW-uitkering na ontslag, ze zetten het weg voor hun pensioen, lossen (een deel van) hun hypotheek af of gebruiken het om een bedrijf op te zetten. Neem de fictieve meneer Jansen. Hij wordt op zijn 61ste ontslagen, heeft wat spaargeld en een redelijk pensioen. Hij krijgt een gouden handdruk van 50.000 euro mee. Jansen verwacht geen werk meer te vinden en wil geen eigen bedrijf starten. Financieel adviseur Marnix Wansink: ,,Voor meneer Jansen is een goudenhanddruk-bankspaarrekening ideaal, omdat dit goedkoop is en Jansen geen stamrecht-bv nodig heeft. Dat zou onnodige kosten met zich meebrengen.”

De eveneens fictieve mevrouw De Vries is 44, had een topbaan, is met slaande deuren vertrokken en kreeg 5 ton mee. Ze heeft geen spaargeld en wil 5.000 euro per maand om van te leven. Ze denkt op korte termijn weer een baan te vinden of een bedrijf te starten. Met een stamrecht-bv kan ze de uitkering op elk moment stopzetten, verlagen of verhogen of, bij een eigen bedrijf, inzetten als startkapitaal. Met het geld in die bv kun je ook een lening verstrekken aan een kind of een hypotheek verstrekken aan jezelf, mits een en ander zakelijk wordt geregeld. Dat wil zeggen: rente en voorwaarden moeten overeenkomen met rente en voorwaarden die een bank zou bedingen. De Belastingdienst eist namelijk dat de directeur van de bv opkomt voor de belangen van zijn vennootschap. Wil je ‘ludieke’ dingen doen met je geld, zoals kunst aankopen of goede doelen steunen, dan kun je beter meteen belasting over je handdruk betalen. Dan heb je niet meer te maken met fiscale regels.

De keuze voor een stamrecht-bv of een bankspaarrekening wordt niet alleen bepaald door iemands toekomstplannen, maar ook door de kosten, legt Masha Bril van ABN AMRO Mees Pierson uit. ,,Het fiscale voordeel dat in een bv kan worden behaald, kan weer teniet worden gedaan door de kosten van de bv. En als je voor een stamrecht-bv kiest omdat je een eigen onderneming wilt opzetten of omdat dit toch voordeliger blijkt te zijn, dien je bij het opstellen van het contract met je stamrecht-bv goed te kijken hoe je dit contract vormgeeft. Stel het contract zo op dat je zowel bij leven als bij overlijden zo min mogelijk belastingen betaalt. Dat is best ingewikkeld: je krijgt daar te maken met inkomstenbelasting, vennootschapsbelasting, aanmerkelijkbelangheffing en erfbelasting. Vrijwel altijd zijn lastige rekensommen nodig om te bepalen welke keuze het voordeligst is. Maar de basisvraag aan iemand met een gouden handdruk blijft: wat wil je met je toekomst?”

En Pieter van Dieren? Die gaat maandag aan de slag bij een nieuwe werkgever. Volgende week zaterdag zoeken hij en zijn vrouw een nieuwe keuken uit.