De ultra's van Kairo en de slag om de Kamelen

DAVID: Hoe zie jij de demonstraties van Egyptische voetbalfans?

SIMON: Ik sta versteld. Dit kan het voetbalequivalent van de Franse revolutie worden.

DAVID: Laten we vandaag geen grappen maken. Ik bedoel, ten minste 79 fans zijn in het stadion van Port Said omgekomen.

SIMON: Dit wordt geen grappige column. Ik schrijf al 20 jaar over het verband tussen voetbal en politiek, en ik verzeker je: zoveel politieke macht hebben voetbalfans nog nooit gehad.

DAVID: In Iran demonstreren fans soms na interlandwedstrijden tegen het regime.

SIMON: Maar dat heeft weinig uitgehaald. Terwijl de Egyptische voetbalultra’s bijdroegen tot de val van Mubarak.

DAVID: Of denk aan Joegoslavië in 1990, toen speler Zvonimir Boban van Dinamo Zagreb een Joegoslavische politieagent schopte die een Kroatische fan had afgetuigd. Toen zag het hele land dat Joegoslavië gedoemd was.

SIMON: Oké, maar de trap van Boban veranderde niets. Het was maar een allegorie – het vatte visueel samen wat er in Joegoslavië speelde. Port Said heeft daarentegen echt het pad van de revolutie beïnvloed. Het militaire regime staat nu onder druk. Dit was geen ‘normale’ stadionramp.

DAVID: In allerlei landen worden mensen in voetbalstadions doodgestoken.

SIMON: Maar nooit bij bosjes tegelijk. Kijk, Amerikaanse commentatoren roepen nu: ‘Dit is typisch voetbalgeweld’, maar ik ken geen ander voorbeeld van supporters die en masse worden vermoord, van zwaarden en pistolen die in een stadion opduiken. Dit is ongehoord.

DAVID: We weten niet eens wat er in het stadion is gebeurd – of de politie medeplichtig was aan de afslachting van de fans van Al-Ahly of dat die gewoon incompetent was.

SIMON: Maar we weten wel wat de consequenties zijn – vooral dat de militairen nu onder druk staan om de macht snel over te dragen. De slachting was op tv, dus het hele land zag het. En daarna verzamelden boze Al-Ahly-fans zich op het Tahrirplein en trokken ze naar regeringsgebouwen in Kairo. En deze revolutie zal in Kairo worden beslist. In een revolutionair moment spelen georganiseerde groepen jonge gewelddadige mannen in de hoofdstad namelijk de cruciale rol.

DAVID: Maar de Egyptische staat heeft toch een geweldsmonopolie?

SIMON: Nee, de voetbalhooligans hebben ook geweld. Heb je de rol van de ultra’s in de revolutie van vorig jaar niet gevolgd?

DAVID: Nee.

SIMON: Nou, de ultra’s van Zamalek en Al-Ahly, de twee grote clubs van Kairo, vochten vroeger altijd tegen elkaar, net als Ajax- en Feyenoordfans. Tijdens de revolutie tegen Mubarak sloten ze onderling vrede, zodat ze samen tegen de ordebewakers konden vechten. Zegt de ‘Slag van de Kamelen’ jou iets?

DAVID: Nee.

SIMON: Een jaar geleden reed een boel Mubarakaanhangers op kamelen en paarden het Tahrirplein binnen. De ultra’s gingen met ze in de slag. Het was ontzettend bloedig.

DAVID: En?

SIMON: De ultra’s versloegen de kamelen. Zo was er een aantal van dat soort incidenten. Mede vanwege de ultra’s is de politie grotendeels van de straat verdwenen.

DAVID: Maar wat willen de ultra’s? Zijn ze liberalen? Islamisten?

SIMON: Ze zijn een beetje als de Britse punkers van de jaren zeventig. Ze zijn vooral voor wanorde. Ze haten de staat en de ordebewakers. De ultra’s gaan het nieuwe Egypte niet leiden, maar ze kunnen wel het oude Egypte neerhalen.

DAVID: Het valt me op dat sport de laatste tijd een grote politieke rol speelt. Imran Khan, die oud-cricketer, wordt misschien premier van Pakistan. En volgens mij wezen de Irakezen mede dankzij hun voetbaloverwinning in de Azië Cup van 2007 het sektarisch geweld af.

SIMON: Maar het is vooral tijdens een revolutie, zoals nu in Egypte, dat voetbalfans beslissend kunnen zijn.

DAVID: Omdat revoluties door gewelddadige jonge mannen worden gemaakt?

SIMON: Als het voetbal in 1789 in Parijs had bestaan, hadden de ultra’s en niet de sans culottes de Bastille bestormd.

Simon kuper en david winner

    • David Winner
    • Simon Kuper En