De sterren van V-day

Valentijnsdag is goed voor de rozenverkoop. Net als het huwelijk van Wesley en Yolanthe.

Nederland, De Kwakel, 03-02-2011 Ras naam van de roos : "Avalance" Top verkopende rozen in nederland bij kwekerij Olij in De Kwakel PHOTO AND COPYRIGHT ROGER CREMERS Roger Cremers - 2011

Stelt u zich eens voor: vijftig tot zeventig miljoen rozen. Dat is geen handvol, maar een landvol. Zo’n niet te bevatten aantal rozen wordt wekelijks verwerkt door FloraHolland (zes bloemenveilingen tezamen), om vlak voor Valentijnsdag – 14 februari – aan te zwellen tot honderd miljoen rozen. Roze, gele, paarse en zalmkleurige rozen zijn geliefd. Maar het populairst zijn nog altijd rode en witte rozen, en dan vooral de forse, donkerrode Red Naomi! en de witte Avalanche+.

De Red Naomi! heeft volle bloemen en is lang houdbaar. De Avalanche+ werd gebruikt zowel bij het huwelijk van Willem-Alexander en Máxima, het overlijden van prins Bernhard als bij het huwelijk van Wesley Sneijder en Yolanthe Cabau van Kasbergen. Zoiets pikken handel en publiek op. De Avalanche+ is daarom prijzig: een boeket van tien stuks A1-topkwaliteit, bij de bloemist gekocht rond het piekmoment Valentijnsdag, komt op 60 tot 80 euro. Veel? Leef even mee met de Zwitsers en Noord-Italianen: die betalen voor dezelfde bos gemakkelijk 150 tot 250 euro. En dat doen ze gretig, want op Valentijnsdag strijk je over je hart.

En leef ook mee met de teler: die ontvangt rond 14 februari slechts 2 euro per roos, en in normale tijden niet meer dan 0,25 tot 0,50 euro.

De vaderlandse rozenteelt heeft het bar zwaar. Slechts één op de zeven in Europa verkochte rozen is in Nederland geteeld. Door immens gestegen energieprijzen is het areaal aan rozenkasteelt binnen tien jaar gekelderd van 1.000 hectare naar 400 hectare. Bedrijven stopten of gingen over de kop. Het maakte dat telers uitweken naar Afrikaanse landen, waar sindsdien vrachten doorsneerozen vandaan komen.

Van de 150 Nederlandse telers die overbleven, sloegen velen de handen ineen. Ze bundelden hun krachten onder de naam Rosebrandt, met als doel de in Nederland geteelde kwaliteitsroos te promoten en bloemisten én klanten voor te lichten. Bijvoorbeeld omdat we niet meer weten welke roos we nu eigenlijk kopen en hoe we die moeten verzorgen (zie kader).

Een van de deelnemende telers is de firma Olij uit De Kwakel, dat tegen Aalsmeer aanschurkt. Peter Schrama van Olij ergert zich aan de negatieve sfeer die rond kasrozenteelt is ontstaan. Dat mag wel anders, vindt hij. De kwekers wekken de stroom voor hun groeilampen namelijk inmiddels zelf op met behulp van gas, en het opgewarmde koelwater wordt niet meer geloosd maar hergebruikt. En voor de bestrijding van eventuele ziekten in de kas, zegt Schrama, zetten de kwekers al jaren natuurlijke predatoren in, zoals lieveheersbeestjes.

Bij rozenteelt speelt techniek een grote rol: het is belangrijk dat voeding, licht, en CO2 perfect op elkaar zijn afgesteld. Rozenstruiken zijn niet romantisch geworteld in geurige aarde. Aan substraatteelt ontkom je als hedendaagse teler niet, zegt Schrama. „De planten staan dicht bijeen op matten van steenwol en krijgen daarin vocht en voeding toegediend. Het is de enige manier om de plant vrijwel continu bloemen te laten leveren en dat gedurende vier, vijf jaar. We verlengen die periode tegenwoordig met een jaar of twee – uit nood, niet uit weelde.”

Baccara

Hoe zit het met de Baccara, de valentijnsroos van weleer? „Ach, die wordt sinds twintig jaar niet meer geteeld”, zegt Teun van Turenhout, ‘marktmanager roos’ van FloraHolland. Consumenten kunnen geen rozenrassen onderscheiden, zegt hij. „Logisch, want gemiddeld worden er zo’n negenhonderd rozensoorten verhandeld.”

Ondanks die verscheidenheid wordt zo’n tachtig procent van de rozenhandel bepaald door pakweg twintig soorten. De bulk komt uit Kenia, Ethiopië, Zimbabwe en Oeganda. Die op grote hoogte geteelde en gekoeld ingevlogen rozen, zoals de witte Akito en de paarse Aqua!, zijn allerminst inferieur. Wel anders, meer voor de massa, zegt Van Turenhout. „Wat verwacht je van een bosje van 2 euro bij de supermarkt? En wat van een enkele roos van 5 of 10 euro? Aan ons in de bloemenbranche de taak om te zorgen voor een goede prijs-kwaliteitverhouding.”

Waarom is het nagenoeg onmogelijk een geurende roos te vinden? „De genen die zorgen voor de geur zijn in strijd met de genen die een lang vaasleven garanderen”, legt Van Turenhout uit. „En ja, dan kiest de teler, maar ook de klant, voor lange houdbaarheid. Het maakt dat veel bloemisten en bloemenstalhouders rozen tamelijk rauw inkopen. Om thuis echt te genieten van je rozen moet je ze eigenlijk kopen als ze net opengaan, even zijn gesprongen, zoals wij zeggen. Overigens geurt Naomi! heel licht en verspreidt de nieuwe witte roos Norma Jean echt een heerlijke geur. Goed, hij houdt het daardoor iets minder lang vol, maar een week staat-ie zeker.”