Voor The Wire willen kijkers wel betalen

De betaalzender HBO is nu ook beschikbaar in Nederland. Ook andere zenders proberen met goede dramaseries betalende kijkers voor zich te winnen.

Peter Dinklage, winner of the award for best performance by an actor in a supporting role in a series, mini-series or motion picture made for television, for "Game of Thrones," arrives backstage at the 69th annual Golden Globe Awards in Beverly Hills, California, January 15, 2012. REUTERS/Lucy Nicholson (UNITED STATES - Tags: ENTERTAINMENT) (GOLDENGLOBES-BACKSTAGE) REUTERS

Redacteur Televisie

Rotterdam. Dustin Hoffman als oude maffioso op de paardenrennen, Kate Winslet als gescheiden huisvrouw die de bediening ingaat. Nederlandse liefhebbers van tv-series als The Sopranos en Sex And The City hoeven niet langer te wachten tot een Nederlandse omroep de series overneemt. Sinds gisteren is de Amerikaanse betaalzender HBO ook in Nederland te ontvangen.

Dat kost wel geld, want HBO is voorlopig alleen beschikbaar voor abonnees van Ziggo. Het kabeltelevisiebedrijf biedt drie digitale HBO-kanalen aan voor 14,95 euro per maand. De klanten van andere kabelaanbieders, zoals UPC, moeten wachten totdat HBO een overeenkomst met hen heeft gesloten. Vooralsnog trekt HBO samen met Ziggo op.

Kabelzender HBO is groot geworden als producent van klassieke tv-series als The Sopranos (1999-2007), The Wire (2002) en Six Feet Under (2001), waarmee de huidige hausse aan kwaliteitstelevisie inzette. Eerder al maakte HBO de serie Sex And The City (1998-2004). In de VS is het bedrijf de op één na grootste op het gebied van betaaltelevisie, met 28 miljoen abonnees, na concurrent Encore dat er 32 miljoen heeft. De series van HBO zijn al te zien in ruim 150 landen, in bijna zeventig landen beschikt de zender over eigen betaalkanalen. Nederland is het eerste land in West-Europa dat zich voegt in die rij.

„Alles wat HBO produceert, komt beschikbaar voor abonnees”, zegt Ruth de Jager, directeur marketing van HBO Nederland. „Dat betekent dat er op de drie kanalen niet alleen series, maar ook films, documentaires en muziekregistraties worden uitgezonden. Zoiets als het nieuwjaarsconcert van Lady Gaga, dat nu nog te zien was bij de publieke omroep, zit straks bij ons”, zegt De Jager. Bovendien komen alle oude series van HBO beschikbaar via een on demand-systeem. Abonnees kunnen series ook op hun laptop, tablet en mobiel bekijken.

Casper Keller, directeur van Film1, is niet onder de indruk van die service. „Dat lijkt me geen onderscheidend extra. Wij bieden dat nog niet aan, maar dat kan bij ons binnenkort ook.” Betaalzender Film1 biedt sinds enkele weken ook series aan. Op 1 maart richt de zender er zelfs een kanaal voor in. Keller: „De markt voor kwaliteitsseries is zo groot geworden dat wij dat ook wilden aanbieden. Filmsterren doen tegenwoordig net zo lief mee aan tv als aan film en de productiewaarde en budgetten van series kunnen wedijveren met die voor film.”

HBO zet dan ook in op series met acteurs die in de film naam hebben gemaakt. De serie Luck, over de wereld van de paardenrennen, wordt gedragen door filmveteranen Dustin Hoffmann en Nick Nolte, de serie Mildred Pierce door Kate Winslet en de komedie Enlightened door Laura Dern. Die laatste is in de VS binnengehaald als de meest veelbelovende nieuwe komedie van vorig jaar. Ook voor fantasy-epos Game of Thrones kreeg de zender goede kritieken.

Maar de concurrentie is groot. Over veel series die in de herfst van vorig jaar werden gelanceerd, was de Amerikaans pers enthousiast, maar geen daarvan kwam van HBO. Het nieuws bij HBO was dat series als Hung, Bored to Death en How to make it in America werden stopgezet om „ruimte te maken” voor Enlightened. Een goede reputatie is geen garantie voor succes.

AMC en Showtime zijn de belangrijkste tegenstrevers op de markt voor veeleisend en gelaagd drama. AMC maakt Mad Men, Breaking Bad en The Walking Dead. Van Showtime komen Dexter en Nurse Jackie. „Maar die zenders hebben geen eigen kanalen in Nederland”, zegt De Jager van HBO. „Wij gaan niet alleen series van HBO uitzenden. We hebben ook contracten met andere maatschappijnen. De serie The Borgias komt van CBS en de serie The River komt van Disney.”

De nieuwe seizoenen van Mad Men en Breaking Bad zijn straks als eerste te zien bij Film1, zegt directeur Keller. De markt raakt zo wel versplinterd. Keller had graag de nieuwe serie Homeland binnengehaald voor Film1, maar BNN bood meer, zegt hij. „De prijs liep zo hoog op dat wij verrast waren dat ze dat wilden betalen. Als een serie goed scoort in de VS, kan een serie zo maar 15.000 dollar per aflevering kosten.”

HBO en Film1 stellen de kijker in staat om tegen betaling veel nieuwe series te zien, en dan ook bijna direct nadat ze in Amerika zijn uitgezonden. De series zijn voor minstens een jaar exclusief bij de betaalzenders te zien. HBO heeft het afgelopen jaar geen nieuwe contracten afgesloten voor hun series met publieke of commerciële omroepen.

Toch maakt bijvoorbeeld SBS, dat zich met Net 5 profileert als een zender voor kwaliteitsdrama (Grey’s Anatomy, Desperate Housewives, The Closer) zich nog geen zorgen over de nieuwe concurrentie. Een woordvoerder van SBS: „Het is voor toetreders heel moeilijk om een marktaandeel te verwerven. Wij beschikken over langlopende contracten, dus de aanvoer van series is gewaarborgd.” Dat HBO schermt met exclusieve contracten imponeert SBS niet. „Voor een bepaalde film kun je misschien de rechten kopen, maar zulke contracten met bijvoorbeeld Disney hebben wij ook.”

Wat doet iemand die er geen geld voor over heeft om in een vroeg stadium bepaalde nieuwe series te kunnen zien? De Jager: „Je kunt ook lekker een jaartje wachten totdat een serie bij de publieke omroep te zien is.”