Vlaamse ‘La Forza’ losse flarden

La forza del destino van G. Verdi door de Vlaamse Opera o.l.v. Alexander Joel. Gezien: 9/2 Antwerpen. Herh. t/m 23/2 in Antwerpen; 2 t/m 10/3 Gent. Inl.: vlaamseopera.be

Verdi zelf was al tijdens het componeren niet tevreden over het libretto van La forza del destino, gebaseerd op toneelstukken van de Spanjaard Saavedra (Don Alvaro o La Fuerza del Sino) en de Duitser Schiller (Wallensteins Lager).

De opbouw was onconventioneel, de sopraan ontbrak goeddeels in de laatste twee actes. En na de ene dode aan het begin (Calatrava, de vader van Leonore, die per ongeluk wordt gedood door haar minnaar Alvaro) waren er aan het slot nog drie doden. Broer Carlos wreekt zijn vader en doodt zijn gevluchte zus Leonore, nadat hij zelf dodelijk is verwond door Alvaro, die zelfmoord pleegt.

Na de wereldpremière in 1862 in Sint Petersburg reviseerde Verdi de opera voor de Scala in Milaan (1869) tot de gangbare versie, met één dode minder (Alvaro). De Vlaamse Opera komt nu toch weer met de oerversie in een sobere, tijdloze uitvoering in een zwarte ruimte. Regisseur Michael Thalheimer toont de epische opera in een serie losse flarden, een lange zwerftocht over een bloederige wereld, vol noodlot, toeval, oorlog, wraak, vervloekingen, dood en moord.

De eerste twee actes zijn beklemmend, de laatste twee steeds morbider en weerzinwekkender. Verdi had groot gelijk! Muzikaal en vocaal is alles uitstekend, met onder andere onze landgenoot Jaco Huijpen als een ongenaakbare Calatrava en de Amerikaanse sopraan Catherine Naglestad als een gevoelige, schuldeloze Leonore.

    • Kasper Jansen