Minister Verhagen: oneerlijke concurrentie uit Duitsland

De Duitse industrie floreert, maar gebeurt dat op een eerlijke manier? Dat vraagt het kabinet-Rutte zich af.

Het kabinet heeft de Europese Commissie gisteren gevraagd te onderzoeken of de Duitse overheid de Europese regels over staatssteun schendt. Volgens minister Maxime Verhagen (Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, CDA) hebben Nederlandse industriebedrijven moeite te concurreren met de Duitse zware industrie vanwege een regeling van de Duitse overheid die de energiekosten van grote stroomverbruikers verlaagt. Duitsland bevoordeelt zo zijn energie-intensieve industrie. Verhagen: „Dit kan gevolgen hebben voor de werkgelegenheid in Nederland. Daarom wil ik weten of de regeling door de beugel kan.”

Aanleiding voor het verzoek aan Brussel is het faillissement van de Zeeuwse aluminiumsmelter Zalco, kort voor Kerstmis. Bij het bedrijf werkten 628 mensen. Zalco was na de Nederlandse Spoorwegen de grootste elektriciteitsverbruiker van Nederland, zo melden de curatoren van de fabriek.

In november, vlak voor het faillissement, klaagde het bestuur van Zalco bij Verhagen over valse concurrentie uit Duitsland. Het bedrijf ergerde zich aan de korting van 80 tot 100 procent die de Duitse zware industrie krijgt op de transportkosten van elektriciteit.

Zalco wilde dat het Nederlandse staatsbedrijf TenneT ook een korting zou geven op de transportkosten van elektriciteit. Elektriciteitstransporteur TenneT brengt in Duitsland geen transportkosten in rekening aan grootverbruikers, en in Nederland wel. TenneT zegt geen keuze te hebben: het bedrijf moet de korting geven, omdat de Duitse wet dat voorschrijft.

Na de klacht in november informeerde het ministerie in Brussel al informeel of de Duitse overheid ongeoorloofde staatssteun geeft. Volgens een bron op het ministerie zei Brussel toen dat dit niet zo was. Nu verlangt Verhagen echter een uitgebreider onderzoek van de Europese Commissie.

Nederland zou met eenzelfde regeling als in Duitsland de Nederlandse industrie kunnen bevoordelen. Daar voelt Verhagen weinig voor aangezien die steun aan grote stroomverbruikers verhaald zou moeten worden op andere bedrijven. Het is niet zo dat grootverbruikers in Nederland geen enkel voordeel genieten: ze krijgen een fikse belastingkorting.

De transportkosten van elektriciteit waren niet de reden dat aluminiumfabriek Zalco failliet ging. Volgens curator Benne van Leeuwen werd het faillissement veroorzaakt door de gedaalde vraag naar aluminium, de lage prijs van aluminium en de hoge prijs van energie. De transportkosten vormen slechts een klein deel van de totale energiekosten.