Leve het oer-instinct

Op 15 februari blijven de lichten uit in de eetzaal op de campus van de universiteit van Portland (VS). Honderden studenten zullen bij kaarslicht hun dagmenu verorberen. Een nieuwe vorm van speeddaten? Ligt het verouderde elektriciteitsnetwerk weer eens plat? Nee, onder het motto compete to reduce strijden nu een kwart miljoen studenten op 150 campussen in de VS en Canada in de Campus Conservation Nationals (CCN). Inzet: in drie weken tijd de grootste reductie van water- en energieverbruik behalen.

Heeft de gemiddelde Amerikaan energiebesparing niet op het netvlies staan, competitiedrift zit wel diep in zijn genen. Precies dat gegeven heeft Lucid, initiatiefnemer van de CCN en ontwikkelaar van software, als centraal uitgangspunt omarmt. Met Building Dashboard, een programma dat water- en energieverbruik realtime bijhoudt en analyseert, helpt Lucid beheerders van gebouwen besparingen te realiseren.

Zodra Building Dashboard digitaal aan de management- en registratiesystemen van een gebouw vastgekoppeld zit, duikelen visueel gelikte staatjes en feiten over het scherm. Wie wil kan gebruikspatronen van gas, water en elektriciteit op elk denkbaar niveau doorspitten; van clusters gebouwen tot afdelings- of zelfs stopcontactniveau. Om het speels te houden zijn er besparingstips en nieuwtjes en kun je voor elk pand een eigen avatar aanmaken.

Toch is dat niet wat Lucid onderscheidend maakt. Er zijn meer tools in de markt die bergen data opbreken in grafieken en dwarsdoorsnedes. Leuk voor quick wins, maar het helpt niet bij het taaiste en meest impactvolle deel: gebruikers aansporen om minder energie en water te verspillen. Building Dasboard probeert dit te bereiken door vol in te zetten op de menselijke drang om de buurman te verslaan, of op zijn minst niet voor hem onder te doen.

De tool van Lucid zwengelt competities aan tussen afdelingen, gebouwen of individuen met apps die besparingsprestaties realtime vergelijken en prijzen in het vooruitzicht stellen. Door integratie met Twitter en Facebook kan de strijd zich ook als een olievlek verspreiden via sociale netwerken.

Om te bewijzen dat competities ook echt gedrag kunnen beïnvloeden, startte Lucid 2010 de Campus Conservation Nationals. De interesse was zó overweldigend, dat het bedrijf universiteiten moest afwijzen. De eerste winnaar, St Paul’s University, wist haar elektriciteitsconsumptie met een kwart af te knijpen. In de tweede editie hoopt CCN in drie weken een besparing van één gigawattuur te halen – gelijk aan het jaarlijkse elektriciteitsverbruik van 300 Nederlandse huishoudens.

Bewijst dit dat een wedstrijd genoeg is om gedrag van mensen structureel te veranderen? Waarschijnlijk niet. Het toont wel aan dat je met de inzet van oer-instincten voor energiebesparing meer bereikt dan met alle Postbus 51- spotjes bij elkaar.

De auteur is partner bij een duurzaam adviesbureau

www.competetoreduce.org