Hoe kon het in Tottenham zo uit de hand lopen?

Afgelopen zomer braken er rellen uit in de Londense wijk Tottenham. Bewoners gaan nu bij zichzelf te rade, om herhaling te voorkomen.

TOPSHOTS A Burnt out police van is pictured on Tottenham High Road, north London on August 7, 2011, a the day after riots where two police cars and a large number of buildings were set ablaze in following a protest over the fatal shooting of a 29-year-old man in an armed stand-off with officers. Police said 26 of its officers were hurt, one with a head injury, while 42 arrests were made following the violence in Tottenham, north London. AFP PHOTO / ANDREW COWIE AFP

Correspondent Verenigd Koninkrijk & Ierland

Londen. Het gegrom begint achterin de zaal. Waar is de lokale politiecommandant? Waar zijn sowieso vertegenwoordigers van de politie?

De pastoor is er, de imam, het hoofd van de basisschool, de wethouder, het Lagerhuislid. Ouden van dagen met rollators en jonge basisschoolleerlingen in schooluniform zijn komen opdagen. Net als de hangjongeren, die nonchalant tegen de muur staan; de jongens met de handen in laaghangende spijkerbroeken, de meisjes met hoge, met lak opgespoten kuiven.

De jeugdwerkers zijn er, de bedrijfsleider van een supermarkt, de groenteboer, iemand van voetbalclub Tottenham Hotspur. De grote zaal van het voormalige stadhuis van Tottenham is zo vol, dat vanuit het hele gebouw stoelen worden aangesleept. „De politiecommandant is uitgenodigd. Maar ze zag vanwege andere werkzaamheden geen kans hier te zijn.” Pastoor Simon Morris kan niet voorkomen dat hij tamelijk cynisch klinkt.

Want wat iedereen zich hier nog heel goed herinnert, is dat de inwoners van Tottenham zes maanden geleden uitleg eisten van de politie over de dood van 29-jarige Mark Duggan, die bij een politiecontrole werd neergeschoten. Toen die uitleg niet kwam, braken er rellen uit. En die verspreidden zich binnen twee dagen door heel Londen en de rest van Engeland.

In Tottenham hebben de inwoners nog altijd het gevoel dat ze in de nacht van 6 augustus aan hun lot werden overgelaten. Huizen werden in brand gestoken en winkels leeggeroofd, en de politie was nergens te bekennen. Opnieuw klinkt de klacht: „Tottenham lieten ze branden.”

De ochtend in het oude stadhuis begon juist zo positief. Tottenham is na de rellen bij zichzelf te rade gegaan. Hoe kon het dat ze juist in deze Noord-Londense wijk begonnen, een wijk die in 1986 ook al eens het toneel was geweest van hevige rellen? In plaats van officiële rapporten en onderzoeken af te wachten, is de gemeenschap zelf aan de slag gegaan. Op koffieochtenden, in de kerk en moskee, en op straat heeft men elkaar geïnterviewd.

De saamhorigheid is voelbaar. Het Tottenham van deze winter is anders dan het Tottenham van afgelopen zomer. Toen wees, in deze wijk met meer dan tweehonderd culturen, de morgen na de rellen iedereen beschuldigend naar de ander. Nu hangen er in de High Road vlaggen met ‘I love Tottenham’. De schutting om een rijtje uitgebrande Victoriaanse huizen is beklad met wensen als ‘Breng eenheid terug in de samenleving’ en handafdrukken in verschillende kleuren.

„Ik was getuige van de eerste rellen in 1986, die hadden nooit mogen plaatsvinden. Die van vorig jaar al helemaal niet. En als we nu zelf niet het heft in hand nemen, dan kan het over 25 jaar weer gebeuren”, zegt jongerenwerker Hesketh Benoit. En het Labour-Lagerhuislid David Lammy voegt eraan toe: „Besef je wel dat er die nacht meer jongeren in bed lagen dan er op straat waren? Die ene nacht mag Tottenham niet worden nagedragen.”

De gemeenschap heeft vier conclusies getrokken over de oorzaken van de rellen: de trots op de eigen wijk was verdwenen, de bewoners voelden zich machteloos, jongeren konden geen werk vinden en de relatie met de politie was er een van wantrouwen.

En er zijn ook oplossingen gevonden, die in het oude stadhuis worden gepresenteerd. Bijvoorbeeld: er moeten banen worden gecreëerd, ten minste 1.000. Toen de rellen begonnen waren er zeker 10.000 werklozen en slechts 367 vacatures in Tottenham. Veel relschoppers bleken bij de winkels die ze vernielden hun cv te hebben achtergelaten. „Maar daar hoorden ze nooit wat op”, zegt de 17-jarige Edward Baku, die de interviews hield.

Goeiig belooft de wethouder voor „een boel banen” te zullen zorgen. Hij spreekt van „een toekomst vol mogelijkheden”, van samenwerkingsverbanden en van investeringen die er moeten komen. Een klein jongetje van nog geen acht gaat op zijn stoel staan en vraagt: „Wanneer zijn die banen er dan?” Niemand geeft antwoord.

Over de politie zegt de gemeenschap: „Alle partijen moeten proberen om een meer positieve relatie op te bouwen tussen de inwoners van Tottenham en de politie”. De bewoners stellen voor om nieuwe agenten rond te leiden in de wijk, zodat ze beter weten wat er speelt en weten wie wie is.

Dat is belangrijk, vertelt Paulette Amadi na afloop van de bijeenkomst. De 23-jarige zegt zelf nooit in aanraking te zijn geweest met de politie, maar sommige vrienden worden „wel vijf keer per week” aangehouden en gefouilleerd. Amadi is ervan overtuigd dat dit vanwege hun huidskleur is. „De politie weet niet hoe ze met ons om moeten gaan.” Twee jongens die hun naam niet willen geven, knikken instemmend.

Jongerenwerker Benoit valt Amadi bij: „Ze hadden vandaag op zijn minst iemand kunnen sturen die aantekeningen maakte.” Lagerhuislid Lammy noemt de afwezigheid van het lokale korps zelfs „een strategische vergissing en een voorbeeld van de strategische vergissingen die ons hier hebben gebracht”.

De Metropolitan Police zegt dat de lokale politiecommandant „met interesse heeft kennisgenomen” van de voorstellen van de bewoners van Tottenham.

    • Titia Ketelaar