Griekenland krijgt nog zes dagen

Griekenland krijgt nog één kans om orde op zaken te stellen. Bezuinigingen aankondigen is niet langer genoeg, vindt Europa, ze moeten ook echt worden uitgevoerd.

Een demonstrant schreeuwt door een megafoon om zijn ongenoegen kenbaar te maken tegen de gisteren aangekondigde bezuinigingen in Griekenland. Foto Reuters

En wéér krijgt het Griekse schuldendrama een extra bedrijf. Zondag moet het parlement in Athene 3,3 miljard euro aan extra bezuinigingen en hervormingen goedkeuren. Zo niet, dreigden de ministers van Financiën van de zeventien eurolanden gisteravond, dan krijgt Griekenland zijn tweede pakket leningen van 130 miljard euro niet.

De extra bezuinigingen en hervormingen, die Griekenland door de trojka (EU, ECB en IMF) zijn opgelegd, waren donderdag al vrijwel helemaal door de regeringspartijen goedgekeurd.

Die parlementaire goedkeuring is niet de enige nieuwe eis die eurolanden aan Griekenland stellen. Er zijn er nog twee. Binnen zes dagen moeten de drie Griekse regeringspartijen nog ergens een bezuiniging van 325 miljoen euro vinden – het maakt niet uit wáár, als het maar gebeurt en als het maar geloofwaardig is.

De derde nieuwe eis die de ministers gisteren stelden, is dat de leiders van de regeringspartijen de schriftelijke garantie geven dat ze de extra bezuinigingen en hervormingen ook zullen uitvoeren.

„Deze elementen moeten klaarliggen voor we een beslissing kunnen nemen”, over het tweede pakket leningen voor Griekenland, zei eurogroepvoorzitter Jean-Claude Juncker rond middernacht. „Kortom, geen uitbetaling zonder uitvoering.” Pas woensdag vellen de ministers een definitief oordeel.

Zo draaiden zij gisteren Griekenland verder de duimschroeven aan. De boodschap is duidelijk: de Grieken moeten zweten voor hun geld, en laat de hele wereld het vooral weten. Minister Evangelos Venizelos van Financiën leek dit te begrijpen. ’s Ochtends was hij naar Brussel gevlogen met het akkoord over de 3,3 miljard, in de waan dat de weg vrij was voor het tweede pakket leningen.

Maar bij zijn vertrek uit Brussel zei Venizelos bijna plechtig dat zijn volk zondag een „definitieve strategische keus moet maken. Als we de toekomst van ons land binnen de eurozone zien, binnen Europa, moeten we doen wat we moeten doen: het programma [met bezuinigingen en hervormingen, red.] goedkeuren.” Als hij teleurgesteld was, verborg hij het knap.

Binnenskamers werd kennelijk niet over een Griekse euro-exit gesproken. Maar naar buiten toe spraken veel ministers strenge woorden. Ze benadrukten dat ze gefrustreerd zijn over de Grieken en dat het binnenkort „erop of eronder” is. De Luxemburgse minister Luc Frieden zei dat het „niet vijf minuten, maar 30 seconden voor twaalf” is.

Minister Jan Kees de Jager (CDA) zei dat de bezuinigingen en hervormingen van 3,3 miljard nog hiaten vertonen. „Dit is een belangrijke stap voorwaarts, maar dat is niet langer genoeg. Wellicht dat we nu 80 procent binnen hebben, maar we willen 100 procent.”

Juncker zei dat de sfeer tijdens de vergadering goed was, maar gaf toe dat er „pittige uitwisselingen” waren geweest. Volgens betrokkenen zijn het steeds meer de overgebleven AAA-landen – landen die volgens kredietbureaus de beste financiële reputatie hebben – die de agenda van de ministers dicteren en de besluitvorming domineren. „Duitsland en Nederland waren het hardst.”

Je ziet Nederlanders op hun Blackberry de PVV-site in de gaten houden. Duitsers beginnen vaak een zin met „Der Bundestag… ”. Dit heeft invloed op de inhoud. Zo was er gisteren al geen discussie meer over de vraag óf leningen voor Griekenland voortaan op een geblokkeerde rekening worden gestort, maar hoe. Dit is een Duits idee, dat sommige Grieken krenkend vinden: zet het geld op zo’n rekening, room het bedrag af dat de Grieken moeten afbetalen en stuur dan pas de rest naar Athene.

Gisteren bevestigde eurocommissaris Olli Rehn dat hij een voorstel maakt. Een functionaris legde uit dat Spanje grondwettelijk heeft vastgelegd dat afbetaling vóór alles gaat, „dus ik begrijp niet wat hier controversieel aan is”. Ook beraadslaagden de ministers over extra surveillance van de Commissie in Griekenland.

Waarnemers zeggen dat de kans groot is dat het Griekse parlement zondag de bezuinigingen en hervormingen goedkeurt. De meeste parlementariërs zijn lid van de drie coalitiepartijen, waarvan de leiders de maatregelen gisteren al fiatteerden.

    • Caroline de Gruyter