Een plan om mijn vetorecht af te nemen? Veto!

Een ansichtkaart van het koninklijk kasteel in Vaduz, de hoofdstad van Liechtenstein. Foto AFP / Fabrice Coffrini

In Liechtenstein zitten ze met een flinke paradox. De vorst heeft vetorecht om de uitslag van ieder referendum weg te stemmen. Er gaan stemmen op om hem dat recht af te nemen, maar een referendum daarover zal - juist - worden gevetood.

Eerst een kleine introductie: Liechtenstein is een dwergstaatje tussen Oostenrijk en Zwitserland. Het heeft slechts 36.000 inwoners, die samen op net iets meer dan 160 vierkante kilometer leven. Ze spreken er Duits, zijn voornamelijk rooms-katholiek en vrouwen mogen er pas sinds 1984 stemmen. Het bergachtige landschap maakt van Liechtenstein een populair wintersportoord en door het fiscale stelsel wordt het gezien als een belastingparadijs.

Gisteren liet Hans Adam II van Liechtenstein (voluit Johannes (Hans) Adam Ferdinand Alois Josef Maria Marko d’Aviano Pius, maar liefst) weten dat hij zijn veto zal gebruiken bij elk referendum waarin een voorkeur wordt uitgesproken voor het afschaffen van het vetorecht van de vorst over uitslagen van referenda. Democratisch gezinde activisten kondigden deze week aan handtekeningen te willen verzamelen voor de organisatie van zo’n referendum.

De vorstenfamilie is niet blij met het initiatief. Sterker nog: ze zijn ‘geschokt’ en verwijzen naar 2003, toen een vergelijkbaarvoorstel vroegtijdig de nek om werd gedraaid.

Het vetorecht wordt vaker ingezet: In september dreigde erfprins Alois van Liechtenstein nog zijn veto aan te wenden om een plan voor legale abortus neer te sabelen. Dat bleek uiteindelijk niet nodig, omdat een meerderheid tegen stemde.

    • Peter Zantingh