Een besparing van twee ton per specialist

Dat haar ziekenhuis winst mag uitkeren, is een geschenk uit de hemel, vindt voorzitter Aysel Erbudak.

Redacteur Gezondheidszorg

Amsterdam. Het eerste ziekenhuis in Nederland dat winst kan uitkeren aan private investeerders is waarschijnlijk het Slotervaartziekenhuis in Amsterdam.

Gisteren maakte minister Schippers van Volksgezondheid (VVD) bekend dat zij ziekenhuizen in staat wil stellen geld aan te trekken van pensioenfondsen, investeringsmaatschappijen of buitenlandse bedrijven. In ruil daarvoor krijgen zij zeggenschap over het ziekenhuis en winst op hun investering. „Een geschenk uit de hemel”, zegt bestuursvoorzitter Aysel Erbudak van het geprivatiseerde Slotervaartziekenhuis.

Particuliere investeerders in de zorg zijn geen nieuw fenomeen. Sinds de invoering van de marktwerking in 2006 zijn zij in opkomst. Naast het Slotervaartziekenhuis zijn ook de IJsselmeerziekenhuizen in Lelystad en Emmeloord in private handen gekomen. In 2009 nam de zorgondernemer Loek Winter die ziekenhuizen over, voor 5 miljoen euro. Daarnaast is het aantal privéklinieken voor bijvoorbeeld ooglaseren of plastische chirurgie in vijf jaar gestegen van 37 tot 184. Volgens onderzoeker Aline Bos van de Universiteit Utrecht zijn er op zijn minst achttien private equity fondsen die in de zorg werkzaam zijn.

Ondernemers als Erbudak en Winter hoopten dat het kabinet winstuitkeringen in ziekenhuizen toe zou staan, maar dat lag – vooral bij linkse partijen – politiek gevoelig. Nu mag winst van ziekenhuizen alleen worden geïnvesteerd in de zorg. Daarom verdienen investeerders nog niet aan hun risicovolle investering. Zij hebben wel een marktpositie verworven en ervaring opgedaan.

Gisteren stuurde Schippers haar wetsvoorstel om winstuitkeringen mogelijk te maken naar de Tweede Kamer. Daardoor kunnen commerciële geldschieters straks dividend ontvangen. De wet moet in 2013 in werking treden. Het voorstel kan op steun rekenen van VVD, CDA en PVV.

Aysel Erbudak is aandeelhouder van Meromi Holding, samen met de Beverwijkse vastgoedondernemer Jan Schram. Meromi nam in 2006 het noodlijdende Slotervaartziekenhuis over. De investeringsmaatschappij heeft ook nog belangen in vastgoed en callcenters en bezit een ziekenhuis annex revalidatieoord aan de kust van de Egeïsche Zee in Turkije. De overname van het Slotervaartziekenhuis was uniek in die tijd. Erbudak: „Wij namen de gok dat er winst uitgekeerd zou mogen worden. Daar gingen wij vanuit.”

Erbudak zegt dat haar ziekenhuis nu al voldoet aan alle voorwaarden voor winstsuitkeringen: een goede kwaliteit van zorg, voldoende financiële reserves en een investering van minstens drie jaar. „Wij investeerden 26 miljoen euro in het ziekenhuis, maar mochten nooit winst uitkeren. Vanaf 2013 zijn wij vrij.”

Erbudak vindt dat maatschappen in veel ziekenhuizen de opbrengsten van de zorg afromen. Niet in haar ziekenhuis, want daar werken artsen in loondienst. „In gewone ziekenhuizen blijft heel weinig voor het ziekenhuis over. De winst komt in de zakken van specialisten. Die betalen niet mee aan de kosten van het gebouw of de apparaten, maar krijgen wel een hoog honorarium. Oplopend tot tonnen per jaar. De kosten van de zorg stijgen zo enorm, omdat hun inkomsten direct gekoppeld zijn aan de zorg die zij leveren. Als deze artsen allemaal in dienst van het ziekenhuis zouden komen, dan spaar je zo twee tot drie ton per medisch specialist uit. Artsen in loondienst kijken kritischer naar de kosten. Zij doen geen onderzoeken of behandelingen die niet echt noodzakelijk zijn. Zij hebben daar geen voordeel bij.” Vrij gevestigde medisch specialisten hebben wel baat bij meer onderzoeken en behandelingen. Dat verhoogt hun inkomsten.

Het is de bedoeling dat de honorering van specialisten vanaf 2015 verandert. Erbudak: „Dan valt de medisch specialist ook onder de Balkenendenorm en mag hij niet meer verdienen dan een kleine twee ton. Dan gaat het ziekenhuis met de dokter onderhandelen over zijn salaris. Net zo als elders in het bedrijfsleven.”

Gevraagd of de zorg met winstuitkeringen verbetert bij het Slotervaartziekenhuis, antwoordt Erbudak: „Het is goed voor een ziekenhuis dat aandeelhouders er zicht op houden hoe geld wordt uitgegeven. Winstuitkering is een fundamenteel recht van een kapitaalverstrekker. Het is kapitaalvernietiging als een ziekenhuis, dat jarenlang met premiegeld is opgebouwd, failliet gaat. Dan is het goed als een investeerder de zaak overneemt. In ruil voor het risico dat hij neemt, krijgt hij rendement op zijn investering.”

    • Antoinette Reerink