Draghi: geen stigma op leningen ECB

Banken hoeven niet bang te zijn voor reputatieschade als ze gebruik maken van de regeling om onbeperkt driejaarsleningen af te sluiten bij de ECB, zei Mario Draghi gisteren.

Het is voor een centralebankier uit den boze een specifieke bank bij naam te noemen. Dat is een van de regels van het vak. Als ING geen eurocent meer weet op te halen op de geldmarkt, kan een centralebankier hooguit zeggen dat sommige banken last hebben van spanning op de interbancaire markt. Te veel details geven zorgt alleen maar voor meer problemen.

Meestal is dat geen probleem, maar soms wil je toch even duidelijker zijn. Dat was zo met Mario Draghi gisteren tijdens de persconferentie na de rentevergadering van de Europese Centrale Bank. Vorige week had Josef Ackermann gezegd dat zijn Deutsche Bank geen gebruik maakt van de mogelijkheid onbeperkt driejaarsleningen af te sluiten bij de ECB. Gebruik maken van de lange leningen staat volgens Ackermann gelijk aan het accepteren van staatssteun en kan reputatieschade opleveren.

Op die opmerking wilde Draghi gisteren toch reageren. De mogelijkheid driejaarsleningen tegen een extreem lage rente af te sluiten is juist bedoeld om de zorgen over de gezondheid van banken in de eurozone weg te nemen. Dat werkt alleen als banken er niet op worden aangekeken als ze daadwerkelijk gebruik maken van de lening. „Er is geen stigma. De faciliteit bestaat om gebruikt te worden”, zei Draghi. „Het is een zakelijk besluit van een bank en zo moet het ook gezien worden.” Zonder hem bij naam te noemen, viel Draghi Ackermann af. „Dit soort stoere, mannelijke uitspraken zijn vaak niet juist”, aldus Draghi.

De felle reactie van de bankpresident is verklaarbaar. Draghi, samen met de overige 22 bestuurders van de ECB, kan banken niet dwingen aan elkaar en aan bedrijven en consumenten te lenen. De ECB, die de belangrijkste rente gisteren ongemoeid liet op 1 procent, kan alleen leningen openstellen. Het is dan aan banken om er op in te schrijven en dat opgehaalde geld vervolgens te laten rollen. Ze kunnen het direct aan elkaar uitlenen of gebruiken om meer leningen aan bedrijven en consumenten te verstrekken. Dat laatste is volgens Draghi cruciaal om de economie op gang te houden.

Eind deze maand kunnen banken opnieuw inschrijven op de driejaarslening. In december tekenden banken in voor 489 miljard euro. De ingreep van de ECB was effectief: de rentes van probleemlanden daalden en banken durfden weer aan elkaar te lenen. Als de faciliteit van de ECB als besmet wordt gezien, en banken wegblijven, verliest het middel kracht. Om het voor banken uit Europese probleemlanden makkelijker te maken geld te lenen bij de ECB worden de onderpandseisen bij de Ierse, Spaanse, Franse Italiaanse, Cypriotische, Oostenrijke en Portugese centrale bank versoepeld. Dat betekent dat banken uit die landen ook bezittingen met een mindere kwaliteit kunnen gebruiken om ECB-leningen te ontvangen. Opmerkelijk is dat niet alle centrale banken van de eurozone meedoen. Dit duidt mogelijk op onenigheid binnen het bestuur van de ECB.

Draghi wilde gisteren niet veel kwijt over de portefeuille Griekse staatsobligaties. Commerciële banken zijn in de laatste fase van onderhandelingen over het kwijtschelden van de helft van de Griekse staatsleningen in hun bezit. Het is niet dat de ECB niet wil meewerken. Zo zei Draghi dat de ECB geen winst op de Griekse obligaties hoeft te maken, maar de Griekse schuld kwijtschelden is onmogelijk. Volgens Draghi staat kwijtschelden gelijk aan monetaire financiering. Als de ECB een deel van de Griekse schuld wegstreept, bekostigt de bank de Griekse staatsschuld. Dat is volgens Europese regels verboden.