Winstmachine ING komt nog geld tekort

De winst van financieel conglomeraat ING steeg in 2011 tot een kleine 6 miljard euro. Toch betaalt het bedrijf het laatste restje staatssteun nog niet terug. Komt door het toezicht.

Miljarden euro’s winst maken en toch spreken van moeilijke economische omstandigheden. Kan dat? Ja.

Neem bank en verzekeraar ING. Het bedrijf presenteerde vandaag de resultaten over het afgelopen kwartaal en het hele jaar 2011. De winst verdubbelde het afgelopen jaar naar bijna 5,8 miljard euro. Maar het concern heeft geen geld om op korte termijn het restant aan staatssteun terug te betalen. Dividend voor aandeelhouders zit er ook niet in.

ING voelt de crisis, heet het. De schuldencrisis in Europa zorgt voor tegenvallende resultaten. En die crisis begint volgens het concern ook door te dringen in de reële economie. In het laatste kwartaal van vorig jaar heeft de bank ruim een half miljard opzij gezet voor ‘slechte leningen’.

NG is een goed voorbeeld van de nieuwe en strengere regels waaraan banken moeten voldoen na de financiële crisis van 2008. Minder risico’s, grotere buffers om moeilijke economische tijden door te komen en kleinere banken; daar komen de nieuwe regels kortgezegd op neer.

Die strengere regels zorgen er voor dat ING, ondanks de winst van 5,8 miljard euro, niet zoals eerder gepland al uiterlijk in mei dit jaar de 3 miljard aan de Staat kan terugbetalen die nog openstaat. Een woordvoerder van ING rekent voor. „We hebben ruim 300 miljard euro aan risico gewogen activa op dit moment. Zouden we die 3 miljard nu aflossen, dan betekent dat een directe vermindering van ons kernkapitaalratio met 1 procentpunt.”

Juist die ratio moet omhoog. Dit percentage geeft aan hoeveel kernvermogen een bank heeft als percentage van vreemd vermogen. Met andere woorden; hoeveel geld heeft een bank als buffer voor iedere euro die uitgeleend wordt.

Bij ING ligt dit percentage op dit moment op 9,6 procent. Dus voor iedere 100 euro die de bank uitleent, houdt het 9,60 euro aan. In 2008 was dat nog 7,3 procent, maar daarna hebben toezichthouders door de financiële crisis geëist dat banken meer kapitaal aanhouden. Het minimum ligt nu op 9 procent, daaraan moeten alle Europese banken eind juni voldoen. Maar ING wil zelf vanaf 2013 een ratio van 10 hebben.

En dus kan ING nu niet zomaar kapitaal „weggeven”, aldus de woordvoerder. Hij wil wel benadrukken dat ING vorig jaar 3 miljard aan de Staat heeft overgemaakt (2 miljard euro aflossing en 1 miljard boete). ING kreeg in oktober 2008 10 miljard euro aan Staatssteun om het kernkapitaal van de bank te versterken. In 2009 werd de helft van dit bedrag al afgelost, zodat er nu nog 3 miljard openstaat.

ING-topman Jan Hommen zei vanochtend in een toelichting op de resultaten dat ING van de resterende 3 miljard het liefst dit jaar „een substantieel” deel wil aflossen. Maar volgens Hommen is het onduidelijk of en hoeveel ING kan aflossen vanwege de strengere kapitaalseisen.

De Europese Commissie verbond aan de staatssteun de voorwaarde dat ING de balans moest verkorten door onderdelen af te stoten. Het afgelopen jaar heeft ING hard gewerkt aan die opdracht. Zo werd vorig jaar de Amerikaanse tak van de internetspaarbank ING Direct verkocht. De autoleasetak ging van de hand en de splitsing tussen de bank en verzekeraar werd vorig jaar voltooid. De Aziatische verzekeringsactiviteiten staan inmiddels in de verkoop. De Europese verzekeringstak wordt klaargemaakt voor een beursgang, maar ING-topman Hommen zei vanochtend dat het waarschijnlijk beter is om volgend jaar naar beursgang te kijken dan dit jaar.

Ondanks de miljardenwinst die ING vorig jaar maakte, noemden analisten de resultaten teleurstellend. Het aandeel van ING stond rond het middaguur op 6,93 euro, een verlies van ruim 4,3 procent.

Vooral het laatste kwartaal van vorig jaar viel tegen. Er werd nog wel een winst van 1,2 miljard euro gemaakt, maar die winst kwam vooral van de verkoop van onderdelen zoals de verzekeringsactiviteiten in Latijns Amerika. Dat leverde ING bijna 1 miljard euro op. Zonder deze eenmalige opbrengsten maakte ING in het laatste kwartaal van 2011 een verlies van 516 miljoen euro. Ook maakte ING een boekwinst van 718 miljoen met het terugkopen van eigen schuld tegen een lagere bedrag dan waarvoor die schuld in de boeken stond.

Het onderliggende resultaat (de winst zonder eenmalige opbrengsten) van de banktak daalde het laatste kwartaal met ruim 44 procent tot 793 miljoen euro. Oorzaak daarvan is onder meer de strijd op de spaarmarkt die eind vorig jaar is losgebarsten. Banken stunten met rentetarieven om geld aan te trekken, maar moeten daardoor wel meer rente uitkeren. Ook ING startte eind vorig jaar een campagne om spaargeld aan te trekken. In Nederland wist ING mede door deze campagne vorig jaar 2,5 miljard aan spaargeld aan te trekken.