Raadsels

Jos de Gruyter en Harald Thys: Les énigmes de Saarlouis. T/m 10 maart in Galerie Micheline Szwajcer, Verlatstraat 14, Antwerpen. Di t/m vr 10-18.30u za 12-18.30u. Inl. gms.be

Een gek kan meer vragen dan tien wijzen kunnen beantwoorden, luidt het gezegde, maar wat moet je dan met twee gekken? Of dertig? Dat klinkt misschien wat respectloos, maar toch is dit precies waar de tentoonstelling Les énigmes de Saarlouis van Jos de Gruyter en Harald Thys over gaat. Het Belgische duo, dat internationaal steeds meer aan de weg timmert met vervreemdende, absurdistische video’s (ze kunnen wel doorgaan voor de Belgische Fischli en Weiss) houdt zich bij galerie Micheline Szwajcer in Antwerpen op het eerste gezicht wat in. Dat komt vooral door de video in de achter-ruimte: geen rare figuren dit keer, of absurdistische types, maar simpele handpoppen, opgetrokken uit piepschuim, die de toeschouwer een lange reeks raadsels opgeven van het kaliber: ‘Er was eens een gesloten kamer met slechts een deur, die leidde naar een andere gesloten kamer. In de eerste kamer waren twee mensen. Op een dag ging een van hen naar de andere kamer en kwam niet meer terug; toen de eerste ging kijken, bleek de kamer leeg. Wat is er gebeurd?’

Zijn het raadsels in de geest van de sfinx, die oplossingen hebben, die je voortdurend over het hoofd ziet? Of belazeren de kunstenaars je en word je geïntrigeerd door een hoop onzin die zich overtuigend als raadsel voordoet? Net kunst trouwens, in die laatste variant.

Dat idee wordt versterkt door de tekeningen in de voorruimte. Dertig grote, slordige, snel geschetste portretten van mensen zijn het, die, hoe langer je kijkt, allemaal een vreemde blik in hun ogen hebben, een gespannen trek om de mond. Zijn het gekken? Maar in hoeverre kun je dat nog zien, met behulp van zo weinig lijnen en als je niemand herkent? De Gruyter en Thys’ serie doet sterk denken aan de beroemde ‘gekken’-serie die Theodore Géricault vanaf 1821 schilderde, alleen gaan zij een stap verder: door deze combinatie van ‘ongrijpbare’ werken laten ze vooral zien dat je kunstenaars niet te snel moet vertrouwen, en jezelf evenmin. Trouwens: wie alle raadsels alsnog oplost, krijgt het beeld van een zwarte kat, dat in de voorruimte staat, cadeau. Beschouw het als een uitdaging.