Belangrijke les: wil je Elfstedentocht, gebruik dan papier of bacterie

in Prague, Czech Republic, on Friday, Feb. 3, 2012. (AP Photo/Petr David Josek) Wie goed ijs wil kan wachten op extreme vorst, maar kan de natuur ook helpen met krantenpapier of een bacterie. Foto AP / Petr David Josek

De Elfstedentocht gaat dit jaar niet door, ondanks een week extreme kou. En de kans op zulke kou wordt bovendien steeds kleiner door klimaatverandering. Willen we de Tocht dus ooit weer houden, dan moeten we de natuur misschien een handje gaan helpen. Met papier, of met een bacterie.

Papier inderdaad. Met deze oplossing kwam professor Ton Peijs vandaag op de proppen – een beetje laat zou je zeggen, maar dat terzijde. Peijs is hoogleraar aan de Technische Universiteit Eindhoven en aan de Queen Mary University in Londen. Krantenpapier had hij het liefst gehad, zei hij.

Dit krantenpapier zou op het ijs moeten worden gelegd, waarna er opnieuw een laagje ijs over dat papier zou moeten vriezen. Peijs:

“Dan kun je een schaatswedstrijd houden op een laagje van een paar centimeter.”

IJs en papier maakt ‘Pykrete’, en dat is hard als beton

Het composietmateriaal waarover Peijs het heeft heet officieel ‘pykrete’ en is al tientallen jaren bekend. Het bestaat voor zo’n veertien procent uit zaagsel of andere houtpulp, zoals krantenpapier, en voor 86 procent uit ijs. Peijs:

“Ik doe dit al jaren als demonstratie in mijn colleges. Dan laat ik twee bakjes met ijs zien. In een daarvan zitten laagjes wc-papier. Het ijs met papier is zelfs met een hamer niet kapot te krijgen.”

Er kleeft eigenlijk maar een nadeel aan het idee. Om de techniek op de hele Elfstedenroute toe te passen is ongeveer een miljoen vierkante meter papier nodig. Maar we hebben nu dus opnieuw een heel jaar de tijd om dat in te zamelen. De hoeveelheid mag dus eigenlijk geen struikelblok zijn.

Het gebruik van pykrete is voor de Koninklijke Vereniging De Friesche Elf Steden echter geen optie. Het ijs moet vooral groeien door middel van vorst, zo laat een woordvoerder aan persbureau Novum weten.

Bacterie kan helpen water sneller te laten bevriezen

Een betere optie is daarom misschien de inzet van een speciale bacterie. Studenten van de Katholieke Universiteit Leuven hebben namelijk een bacterie ontwikkeld die water zowel kan helpen bevriezen als ontdooien.

De bacterie kan prima worden ingezet om de structuur van het ijs op de Elfstedenroute sterker te maken. De bacterie zou zelfs deels met de Elfstedentocht in het achterhoofd zijn ontwikkeld – ook zou de bacterie overigens het smeltproces van gletsjers kunnen vertragen, ook niet onbelangrijk.

Met de ontwikkeling van hun bacterie, een project genaamd ‘E.D. Frosti’, hebben de KUL-studenten deelgenomen aan een wedstrijd van het prestigieuze Amerikaanse MIT-instituut. Ze bereikten er zelfs de finale mee.

Wie weet dat zij komend jaar wél een luisterend oor vinden bij de organisatie van de Elfstedentocht. Want een bacterie is immers al een stuk meer ‘natuur’ dan een enorm pak krantenpapier.