Ideeënkunst domineert op Art Rotterdam

Art Rotterdam selecteerde dit jaar streng en dat komt het kunstaanbod ten goede. De beurs maakt een opvallend jonge en actuele indruk. „Als je drie satellietbeurzen hebt, tel je pas echt mee.”

Een van de eerste kunstwerken, direct na de entree van kunstbeurs Art Rotterdam, is een schaduw. Galerie Jeanine Hofland heeft er een groot deel van haar stand voor vrijgemaakt – tien vierkante meter om precies te zijn. De schaduw wordt veroorzaakt door een klein lampje dat op de grond ligt en dat een titelbordje beschijnt waarop de naam van het kunstwerk staat: ‘Ten square metre of shadow, 2011’ van de Japanse kunstenaar Rumiko Hagiwara. Er blijken vijf varianten van de schaduw te bestaan; een kleinere van vijf vierkante meter is momenteel te zien in Hoflands galerie in Amsterdam.

Dat kunst ook een idee kan zijn, of zoiets vluchtigs als een schaduw, is niets nieuws. Maar op beurzen draait het vaak om tastbaardere objecten: om kleurrijke schilderijen of glanzende sculpturen die potentiële kopers kunnen verleiden. Er is lef voor nodig om in zo’n omgeving een schaduw te koop aan te bieden – voor het aanzienlijke bedrag van 4.000 euro.

Toch is Jeanine Hofland niet de enige die op deze editie van Art Rotterdam gekozen heeft voor hardcore conceptuele kunst. Met name op de benedenverdieping, waar dit jaar voor het eerst een ‘New Art Section’ is ingericht met vijftien piepjonge galeries, wemelt het van de ideeënkunst. Zo bestaat de soloshow van de Letse kunstenaar Miks Mitrevics hoofdzakelijk uit handgeschreven tekstjes op de muur als: ‘Freezing fingers while writing this sentence. Brussels, 7 days ago.’ De plaats en tijd geven aan waar en wanneer de kunstenaar zijn ingeving had; de galeriehoudster moet dagelijks met de hand de data aanpassen. Ook dat maakt deel uit van het concept.

Veel van de galeries op de New Art Section bestaan pas een jaar of twee en vertegenwoordigen kunstenaars die nog niet zo heel lang geleden van de academie kwamen. Mede door hun komst maakt Art Rotterdam dit jaar een opvallend jonge en experimentele indruk. Voor de Britse galeriehouder Rod Barton is het zijn allereerste internationale beurs. „Al mijn collega’s in Londen zeiden dat Rotterdam de beste plek was om te starten.” Waarom? „Het is een fijne, kleine beurs en alles is goed geregeld, van het hotel tot het vervoer.”

Ook op de bovenste etage, waar zestig meer gevestigde galeries hun kunst tonen, is het aanbod sterk en actueel. Flatland Gallery pakt uit met een fraaie serie foto’s van de Amerikaanse Jocelyn Lee, die een intiem portret schetste van het sterfbed van haar moeder. Galerie Grimm barst haast uit haar voegen door het reusachtige, kersverse beeld WWI van Atelier Van Lieshout, geïnspireerd op een kanon uit de Eerste Wereldoorlog. En zelfs een van de oudere werken op de beurs, The New Spirit van Andy Warhol uit 1985, te koop voor 50.000 euro bij Kunsthandel Meijer, oogt nog steeds opvallend fris.

„Dit jaar is Art Rotterdam keihard geweest met de selectie van galeries, en dat zie je”, zegt galeriehouder Gabriel Rolt. „Wat mij betreft is dit samen met de Liste in Basel de beste jonge beurs die er is.” Die strenge selectie, met veel ruimte voor buitenlandse galeries, heeft ertoe geleid dat veel Nederlandse galeries zich hebben verzameld op alternatieve beurzen als RAW, Re: Rotterdam en Paviljoen Rotterdam. Maar dat is juist een goed teken, zegt kunsthandelaar Willem Baars. „Als je drie satellietbeurzen hebt, dan tel je mee.”

De grootste van de drie bijbeurzen is de RAW Art Fair, die dankzij een nieuwe brug tussen de Kop van Zuid en Katendrecht op loopafstand ligt van Art Rotterdam. Het is ijskoud in de grote Fenixloods, maar de sfeer is uitgelaten. Er schalt muziek, er brandt een kampvuur en overal zijn zitplekken gemaakt van gerecycled hout. Toch is het kunstaanbod, ondanks die kraakpandsfeer, over het algemeen wat gezapig, met veel ruimte voor figuratieve schilderkunst en Pop Art-achtige beelden.

Boven is een ambitieuze beeldententoonstelling ingericht, de RAW Expo, die de omweg naar Katendrecht meer dan rechtvaardigt. In het duister staan hier tientallen monumentale sculpturen van kunstenaars als Sjoerd Buisman en Armando, stuk voor stuk theatraal uitgelicht met spots. Als je er rondloopt voel je het, ondanks de kou: er gebeurt hier echt wat, in Rotterdam.

Art Rotterdam. T/m 12/3 Cruise Terminal. Inl: www.artrotterdam.nl. Raw Art Fair. T/m 12/2 Fenixloods. Inl: www.rawartfair.com

    • Sandra Smallenburg