Hoe vaak kan Europa Griekenland nog redden

Opnieuw vergaderen de Europese ministers van Financiën vanavond over de redding van Griekenland. Kan een bankroet nog worden afgewend?

Het minimumloon 22 procent omlaag. Jonge werknemers leveren 32 procent salaris in. Van de 800.000 ambtenaren verdwijnen er 150.000.

Het nieuwe economische programma tot 2015 voor Griekenland, een gedetailleerd document van 50 bladzijden waarmee Griekse partijleiders vanmorgen vroeg na marathononderhandelingen vrijwel akkoord gingen, is niet niks.

Maar of ‘vrijwel akkoord’ genoeg is om een Grieks bankroet af te wenden, blijft onduidelijk. Vanavond zullen de euroministers van Financien harde noten moeten kraken. De toekomst van Griekenland in de eurozone staat op het spel. Er zijn twee levensgrote problemen. In het ene speelt Griekenland een belangrijke rol, in het andere Nederland.

Het eerste probleem is dat de Griekse conservatieve partijleider Antonis Samarás weigert één elementje van dit document vol bezuinigingen en hervormingen te ondertekenen: een besparing in bepaalde pensioenen van 300 miljoen. Het gaat om een detail. Maar Samarás wordt in Brussel als de ergste Griekse stoorzender gezien. De kans dat hij in april premier wordt, is groot. Moeten euroministers hem zijn zin geven? Als ze principieel willen doen, kunnen zij zeggen dat Griekenland technisch gesproken niet aan de eisen van de trojka voldoet. Eurolanden, IMF en Europese Centrale Bank eisten immers dat alle Griekse partijen het programma zouden ondertekenen. Pas dan zou er groen licht komen voor het tweede pakket leningen voor Griekenland: 130 miljard euro. Zonder dit pakket, dat in oktober was beloofd, kan Athene midden maart geen schulden meer afbetalen.

Er zijn aanwijzingen dat Griekenland dat groene licht kan krijgen, op voorwaarde dat de partijleiders binnen vijftien dagen een alternatieve besparing van 300 miljoen vinden. Velen weigeren om de deal op zo´n detail te laten afketsen. Maar dan doemt het tweede probleem op: de berekeningen voor het tweede leningenpakket, de 130 miljard uit oktober, kloppen niet meer. De Griekse situatie is verslechterd, door eigen schuld en door politiek gemodder van de eurozone. Er ligt een gat van 15 miljard.

Banken en pensioenfondsen worden al 70 procent gekort op hun staatsobligaties. Onderhandelingen hierover zijn eindelijk afgerond. Dat streept 100 miljard van de staatsschuld van 350 miljard weg. Niemand wil dit akkoord met de bankiers, dat in werking treedt zodra het tweede leningenpakket is goedgekeurd, voor de derde keer openbreken. Daar is geen tijd voor.

De simpelste oplossing is dat eurolanden extra bilaterale garanties aan het noodfonds EFSF geven, dat zo wat meer aan Griekenland kan lenen. Nederland en Duitsland blokkeren dit. Beide regeringen willen hun parlementen niet wéér extra leningen voor Griekenland vragen. Premier Rutte heeft dat zelfs plechtig beloofd.

Dus kijkt iedereen naar de ECB. Waarom accepteert de centrale bank geen verlies op Griekse obligaties, zoals de andere banken? De ECB, die Griekse obligaties aanschafte om euroregeringen te helpen, voelt zich bekocht. Toch is er geen andere weg. Het Europees verdrag verbiedt directe afschrijvingen. Nu wordt gekeken naar constructies waarbij Griekenland, via het noodfonds, die obligaties voor een zacht prijsje van de ECB terugkoopt. Maar om dat te doen, heeft Griekenland geld nodig. Het EFSF moet dat aan Athene lenen. Dus moet er tóch extra geld naar het fonds. Nederland blokkeert dat. Het kan een interessante nacht worden.

M.m.v. Marloes de Koning