De ultraconservatieve Santorum heeft meer aanhang dan gedacht

Rick Santorum boekte afgelopen dinsdag een driedubbele zege. De meest conservatieve deelnemer aan de Republikeinse voorverkiezingen won de rondes in Missouri, Minnesota en Colorado. In de strijd om de presidentsnominatie staat Santorum nu op vier staten. De gedoodverfde winnaar Mitt Romney heeft er drie.

De voorsprong die Romney heeft opgebouwd, komt niet meteen in gevaar. De dunbevolkte staten die naar Santorum zijn gegaan wegen minder zwaar mee. Maar dat drie conservatief-christelijke staten Romney hebben afgewezen, toont zijn zwakte.

De cijfers van gisteravond zijn schadelijk voor de boodschap van Romney dat hij de enige breed gedragen kandidaat is. Santorum greep de kans zich in zijn overwinningstoespraak te profileren als een serieuze kanshebber voor het presidentschap. „Ik sta hier niet als het conservatieve alternatief voor Mitt Romney. Ik sta hier als het conservatieve alternatief voor Barack Obama.”

Wat hij vervolgens zei over president Obama is tekenend voor zijn campagne, waarin hij inspeelt op het wantrouwen onder conservatieve kiezers jegens de overheid. „De president denkt slimmer dan u te zijn”, zei Santorum. „Hij wil over u heersen.”

Het conservatisme van Santorum (53) kent veel gezichten. Zo is hij tegen voortijdige terugtrekking uit Afghanistan. Daarnaast sluiten zijn overtuigingen aan bij die van de Tea Party. Hij gelooft niet in de opwarming van de aarde, en staat kritisch tegenover Wall Street.

Maar bovenal is Santorum een man van family values. Hij is vader van een katholiek gezin met zeven kinderen. Zijn vrouw geeft de kinderen thuis les, om ongewenste staatsinvloeden, zoals les in de evolutietheorie, te mijden.

In zijn strijd tegen abortus gebruikt Santorum zijn jongste dochter Bella vaak als voorbeeld van het recht op leven. Ze werd geboren met een ernstige genetische afwijking, die voor de meeste kinderen in het eerste levensjaar fataal is. Bella is nu drie.

In zijn tijd als senator voor de staat Pennsylvania (1995-2006) wees hij homoseksualiteit hard af. Dat heeft hem in de homogemeenschap tot een gehaat symbool van christelijk conservatisme gemaakt.

Nog steeds wordt Santorum achtervolgd door een prijsvraag die homoactivist Dan Savage uitschreef. Hij vroeg lezers zijn achternaam te herdefiniëren. Op spreadingsantorum.com betekent Santorum nu „het schuimige mengsel van glijmiddel en ontlasting dat soms het bijproduct is van anale seks”. Wie Santorum op internet zoekt, komt nog altijd op deze definitie terecht, ondanks pogingen van Santorum om het te verwijderen.

Ook in eigen kring roept Santorum door zijn onbuigzame stijl veel weerstand op. Maar voor zijn aanhang bevestigt dat het gelijk van hun kandidaat. Het zelfvertrouwen waarmee Santorum de winst opeiste, tekent het zelfbewustzijn van zijn achterban – en het schisma in zijn partij.

Correspondent Verenigde Staten