De Tweede Kamer wil meer tijd voor een goede evaluatie

Zelfs Harry van Bommel wil het kabinet wel een compliment maken. „Dit is de meest uitgebreide evaluatie die we ooit hebben gezien”, zegt het SP-Kamerlid. „Maar het was dan ook de meest omvangrijke missie sinds de dekolonisatie.”

De resultaten van vier jaar Uruzgan zijn samengevat in 135 pagina’s. De belangrijkste conclusies: er is vooruitgang geboekt in de Zuid-Afghaanse provincie. Op het gebied van bestuur, veiligheid, onderwijs, infrastructuur. Maar helaas, deze positieve veranderingen zijn „niet onomkeerbaar”. Dat baart Kamerleden zorgen, want in Afghanistan als geheel lijkt het slechter te gaan dan ooit. Van Bommel: „De vraag is wat er beklijft.”

Daarom zou het CDA vandaag oproepen ‘het boek Uruzgan’ nog niet te sluiten. Kamerlid Raymond Knops wil dat militaire missies voortaan ook altijd vijf jaar na afloop nog eens worden geëvalueerd. „Je moet dan terug naar het gebied en je oude partners vragen hoe het gaat. We moeten wetenschappelijk bekijken wat de langetermijneffecten zijn. Die politieke vraag moet je stellen.” Niet alleen om te toetsen of militaire interventie zin heeft gehad, en of die de inspanningen, het geld en de offers waard was, vindt hij. „Het is ook belangrijk voor de verwerking van de militairen die er zijn geweest, voor de zingeving.”

Knops is zelf als officier naar Irak uitgezonden geweest. „Je krijgt in een paar maanden toch een band met zo’n gebied en je wilt weten wat er daarna gebeurt.” Hij ziet het ook wel zitten dat Defensie het mogelijk maakt dat veteranen terug kunnen naar de plek waar zij dienden, zoals dat bij Srebrenica gebeurt.

Buiten Den Haag wordt ondertussen opgeroepen om juist de rol van de Kamer zelf te evalueren. Het micromanagement van politici hier op de uitvoering daar, heeft de ontwikkeling van Uruzgan geen goed gedaan, bleek eind vorig jaar uit een rapport van Clingendael in opdracht van de hulporganisatie Cordaid. „De Haagse werkelijkheid stond soms mijlenver van de situatie in Uruzgan”, schreven de deskundigen.