Concessie ECB levert Griekenland vooral tijdwinst op

Weer een stukje van de legpuzzel van de tweede reddingsoperatie voor Griekenland lijkt op zijn plaats te vallen. De Europese Centrale Bank (ECB) stemt er naar verluidt mee in dat zijn Griekse staatsobligaties niet tegen de reële waarde worden afgelost. Dat is verstandig.

Als de berichtgeving in The Wall Street Journal klopt, heeft de ECB voor de minst slechte optie gekozen. Zijn aankopen van Griekse staatsobligaties, waarschijnlijk voor een totaalbedrag van zo’n 40 tot 50 miljard euro, zouden een breekpunt kunnen zijn geworden in de onderhandelingen over de tweede reddingsoperatie voor het land.

Volgens de Amerikaanse zakenkrant zal de ECB ze – voor minder dan de reële waarde – inruilen voor obligaties die zijn uitgegeven door de Europese Financiële Stabiliteits Faciliteit, het noodfonds voor de eurozone. Deze stap zou Griekenland 11 miljard euro kunnen besparen – het verschil tussen de prijs die de ECB voor de obligaties heeft betaald en hun reële waarde.

Puristen kunnen betogen dat het afzien van de winst neerkomt op monetaire financiering (het bijdrukken van geld) – iets wat de Europese centrale bank niet mag doen. Maar in de praktijk zou dit besluit drie grote problemen helpen oplossen.

In de eerste plaats zou de stap de verontwaardiging van particuliere obligatiehouders wegnemen dat de ECB zou profiteren, terwijl private schuldeisers – met gelijke rechten – gedwongen worden genoegen te nemen met een verlies van 70 procent. Een concessie van de ECB zou betekenen dat aankopen van staatsobligaties door een centrale bank niet per se ten koste hoeven te gaan van de private crediteuren.

In de tweede plaats zou de stap de Griekse schuldenlast met zo’n 5 procent van het bruto binnenlands product terugdringen. Realistisch gezien maakt dat niet zo veel verschil, maar het zou de politici van de eurozone kunnen helpen voor te wenden dat de Griekse schuldenlast draaglijk is en dat het geld van hun belastingbetalers op verantwoorde wijze wordt besteed.

Tenslotte verhoogt de stap de druk op de Griekse politici, wier geruzie en verzet de laatste hindernis vormen voor het doorgaan van de reddingsoperatie, waarmee een wanordelijk staatsbankroet kan worden vermeden.

Deze tweede steunronde zal niet volstaan om de Griekse crisis op te lossen. Daarvoor zijn veel pijnlijker offers nodig dan het afzien van haar winst door de ECB. Om financiële chaos te voorkomen zullen waarschijnlijk nog meer officiële kredieten moeten worden verstrekt, en ook overheden die geld hebben geleend zullen verliezen moeten accepteren. Maar als de Griekse politici instemmen met de voorwaarden van het huidige plan, dan kan die pijn iets langer worden uitgesteld.

Neil Unmack

Vertaling Menno Grootveld

    • Neil Unmack